طراحي مدل عصيان سازماني بر اساس نظريۀ داده‌‌بنياد

هدف از اين پژوهش تدوين الگوي عصيان سازماني بود. اين پژوهش از نوع پژوهش‌هاي كيفي است و با استفاده از نظريه داده‌بنياد و مدل پارادايمي سيستماتيك استراوس و كوربين انجام شده است. در اين زمينه، مصاحبه‌هاي عميق با استفاده از نمونه‌گيري نظري با تكنيك گلوله برفي با متخصصان و نخبگان جامعه‌شناسي، مديراني كه در معرض عصيان سازماني بوده‌اند، و عصيانگران صورت گرفت. تعداد نمونه‌ها تا زماني ادامه پيدا كرد كه پاسخ‌ها به مرحله اشباع رسيد (با تعداد 12 مصاحبه). تجزيه‌وتحليل داده‌ها طي سه مرحله كدگذاري باز، كدگذاري محوري، و كدگذاري انتخابي انجام و سپس بر اساس مدل نظريه داده‌بنياد الگوي مورد نظر تبيين شد. «عوامل فردي و سازماني و محيطي» به منزله شرايط علّي عصيان سازماني، «محروميت نسبي و عدم عدالت» به منزله پديده اصلي پژوهش، «وجدان كاري و بي‌اعتمادي سازماني و تعارض فرد و سازمان» به منزله عوامل مداخله‌گر، و «عدم توازن قدرت در سازمان، رفتارهاي منافقانه، شك سازماني، ضعف حاكميت قانون، ضعف مشاركت در سازمان» به منزله عوامل زمينه‌اي از ديدگاه مشاركت‌كنندگان پژوهش شناسايي شدند. راهبردها در پنج بعد شامل «اعتراض نمادين، نقش هنجارها، اعتراض پنهان، شكستن مشروعيت سازمان، سكوت سازماني» و پيامدهاي حاصل شامل چهار محور «كاهش بهره‌وري، رفتار ضد توليد، خشونت مخفي، سوءرفتار شهروند سازماني» است.