رويكرد شهروندي فضايي؛ چهارچوبي براي مشاركت شهروندان در فرآيندهاي برنامه ريزي شهري

شهروندي فضايي، رويكردي براي آموزش شهروندان به منظور بهره گيري از فناوري‌هاي ارتباطي و اطلاعاتي مدرن است. بر اين اساس يك شهروند فضايي بايد قادر به تفسير «اطلاعات فضايي» و واكنش منتقدانه به آن‌ها باشد، به كمك نقشه‌ها و ساير «نمايه‌هاي فضايي» ارتباط برقرار كند و نظرات مشخص مكاني را با استفاده از «جغرافياي رسانه‌اي» بيان نمايد. با توجه به گستردگي فضاي ارتباطات و اطلاعات، نياز مبرمي به درك ويژگي‌هاي اين مفهوم نوظهور و راهكارهاي خاص فرآيند برنامه‌ريزي شهري مشاركتي، مبتني بر رويكرد شهروندي فضايي وجود دارد. روش تحقيق در اين مطالعه توصيفي بوده و از شيوه‌هاي اسنادي و مرور متن در بستر مطالعات كتابخانه‌اي استفاده‌شده است، به اين صورت كه با مراجعه به منابع معتبر، اطلاعات موردنظر گردآوري گرديد. شهروندي فضايي از لحاظ مفهومي از تصاحب فردي و جمعي فضاي اجتماعي، سرچشمه مي گيرد و از افراد براي دستيابي به صلاحيت هاي لازم حمايت مي كند تا از اين طريق، مشاركت فعال تري در جامعه داشته باشند. شهروندي فضايي با تركيب مفاهيم مطلق، ادراكي و مفاهيم وابسته به فضا، يك دامنه فضايي را به آموزش شهروندي مي افزايد. در اين رويكرد، دارا بودن مهارت و توانايي ضرورت دارد. صلاحيت هاي لازم براي شهروندي فضايي، عبارت اند از: ساختارشكني اطلاعات فضايي قابل‌دسترس از منابع مختلف؛ ارتقاء بينش شخصي افراد، نسبت به فضاي اجتماعي در كنار توانمندسازي آن ها جهت تفسير و برقراري ارتباط با كمك اطلاعات جغرافيايي. با توجه به مورد پژوهشي، رويكرد پيشنهادي مي تواند با آموزش شهروندان، نقش مؤثري را در تحقق اهداف برنامه ريزي راهبردي ايفا كند به‌گونه‌اي كه ماهيت برنامه ريزي شهري مشاركتي را دگرگون سازد. شهروندي فضايي، چهارچوبي نوين را براي مشاركت عموم مردم در فرايندهاي برنامه ريزي شهري ترويج مي كند كه بر تعامل بي واسطه و دائم بين برنامه ريزان و شهروندان استوار است. كليدواژه‌ها