بررسي هندسه آبشستگي در حوضچه مستهلك كننده پايين‌دست سرريز سيفوني

از جمله سازه‌هاي اقتصادي مستهلك كننده انرژي جريان عبوري از روي سرريز‌هاي بلند، پرتابه‌هاي جامي هستند كه جريان ريزشي باعث وقوع آبشستگي در حوضچه پايين‌دست آنها مي‌شود. در اين تحقيق تغييرات بستر حوضچه بصورت حفره آبشستگي در پايين‌دست سرريز سيفوني همراه با پرتابه مورد بررسي قرار گرفته است. ابعاد و موقعيت به صورت آزمايشگاهي و تئوريكي آناليز شدند. نتايج آزمايشگاهي نشان داد بيشينه عمق آبشستگي تابعي از شدت جريان و عمق پاياب است. هم‌چنين زاويه پرتاب باكت روي فاصله‌هاي پشته بالادست و كف حفره از لبه سرريز بيشترين تاثير را داشت. طول حفره، فاصله انتهاي پشته پايين‌دست تا لبه سرريز و فاصله بيشينه عمق آبشستگي تا لبه سرريز تابعي از شرايط هيدروليكي بودند و كمترين تاثير را از زاويه پرتابه و اندازه ذرات رسوبي بستر داشتند. ارتفاع پشته بالادست ضريب همبستگي زيادي با زاويه پرتابه دارا بود. ارتفاع پشته پايين‌دست متاثر از دبي و عمق پاياب بود. بر مبناي تحليل تئوريكي و با استفاده از تئوري پي باكينگهام معادلات خطي سه متغيره براي پيش‌بيني خصوصيات ابعاد و موقعيت حفره و پشته‌ها بدست آمد. مقايسه نتايج حاصل از مقادير پيش‌بيني و اندازه‌گيري شده مويد دقت مناسب معادلات استخراج شده بود.