تغييرات فرم‏‏هاي هوموس در توده‎هاي راش و ممرز در جنگل دست‌نخورده و مديريت‌شده (بررسي موردي: جنگل شصت كلاته گرگان)

اين پژوهش با هدف بررسي تأثير عوامل محيطي و توده بر تغييرات انواع فرم‌هاي هوموس در جنگل‏ مديريت‌شده و دست‎نخورده شصت‎كلاته گرگان انجام شد. ابتدا نقشه‏هاي زمين‎شناسي، خاك، توپوگرافي و تيپ درختي روي‎هم‎گذاري شده و واحدهاي همگن تعيين شدند. در هر واحد نقشه سه قطعه‌نمونه 20×20 متر انتخاب شد و پنج نيم‌رخ هوموس در هر قطعه‌نمونه حفر شد. انواع فرم‎ هوموس در سطوح اصلي و ثانويه با استفاده از طبقه‌بندي جديد اروپايي، شناسايي شدند. عوامل محيطي و خصوصيات توده در هر قطعه‌نمونه به‎عنوان عوامل مؤثر بر تغييرات فرم هوموس بررسي شدند. از آزمون كروسكال واليس و الگوريتم جنگل تصادفي بر اساس ميانگين شاخص جيني براي تحليل استفاده شد. سه فرم هوموس اصلي و يازده فرم ثانويه در منطقه شناسايي شد به‌طوري ‌كه هوموس اصلي مول با 49 درصد و هوموس ثانويه اليگومول با 26 درصد فراوان‌ترين فرم‌هاي هوموس بودند. اختلاف معني‎داري بين انواع فرم هوموس اصلي (p 0.05) و ثانويه (p 0.001) بين جنگل‏ مديريت‌شده و دست‌نخورده مشاهده شد. تأثير اغلب متغيرهاي محيطي و خصوصيات توده بر تغييرات فرم‌هاي هوموس معني‌دار بود.