بررسي نقادانۀ كفر فطري از نظرصدرالمتألهين

صدرا در تقسيم اشقياء و كفار، از گروهي با نام كافر فطري ياد مي‌كند كه مقصود، وجود داعيۀ كفر در فطرت اوليۀ برخي نفوس است. كفر فطري با برخي ديدگاه‌هاي فلسفي صدرا و آموزه‌هاي ديني هم‌چون فطرت الهي انسان در قرآن، جبر و اختيار و وحدت نوعي انسان در بدو خلقت متعارض است؛ اما با بررسي آثار صدرا متوجه مي‌شويم كه: داعيۀ كفر بدون ضميمۀ قدرت موجب كفر نمي‌شود و محذور جبر پيش نمي‌آيد. ميل به كفر با فطرت الهي و لوازم آن‌ از جمله شوق به خير محض، منافاتي ندارد زيرا وجود انسان مجموعه‌اي از اميال متضاد است. تفاوت آدميان در فطرت اولي در عين وحدت نوعي اولا با توجه به تفكيك مراتب فطرت قابل جمع است و ثانيا صرف استعدادهاي متفاوت، موجب تفاوت در ذات نمي‌شود بلكه فعليت اين قوه و استعدادها، تغيير و تمايز نوع را به‌دنبال دارد.

no abstract