بررسي ظرفيت هاي علم اشتدادي نزد سهروردي و ملاصدرا

با التفات به تناظر حقيقي ميان انسان با مراتب «هستي» و «حقيقت» و افزودن «شهود» - در حكمت اشراق - و «تأويل» - در حكمت متعاليه-، به مثابه يك روش در طول ساير طرق فهم حقيقت، امكان كشف ساحت وسيع­تري از علم ميسور مي­گردد كه نه تنها با ساير ابزارها و روش­ها منافات ندارد بلكه جامع همه آن­ها قلمداد مي­شود. هدف نوشتار حاضر اين است كه با بررسي مؤلفه­ هاي مذكور در حكمت اشراق و متعاليه، ظرفيت­ اين ساحت از علم، كه مي­توان آن را «علم اشتدادي» خواند، را مورد سنجش قرار دهد و در راستاي نظريه­هاي مختلف فلسفه علم، به ارائه علم شناسي نويني بپردازد. در اين دو مكتب هستي ذومراتب بوده و انسان همواره در مسير كشف حقيقت اعم از آفاقي و أنفسي در تكاپو است و به موازات ارتقاي درجات وجودي افراد، طيف ممتدي از دريافت­ها و فهم­هاي متعدد نيز رخ مي­دهد. از اين­رو به نظر مي­رسد با شناسايي ظرفيت­ هاي علم اشتدادي در حكمت اشراق و متعاليه، علم به ابعاد مختلف يك شيء و حذف شكاف ميان عالم و معلوم ممكن گردد؛ به گونه­اي كه با مجوز دريافت­هاي متعدد از حقيقت واحد، به شكاكيت و نسبيت مذموم نيز منجر نگردد.

no abstract