بررسي جنبه هاي مردم شناسانه ي مار در فرهنگ كهگيلويه و بويراحمد (جنوب‌غرب ايران)

بدون عنوان

مار به عنوان موجودي زنده در حيات طبيعي و مذهبي انسان از گذشته­هاي دور، مورد التفات فراواني قرار گرفت. اهميت اين موجود از طريق مطالعات باستان­شناسي در عصر ايلامي به اثبات رسيده است. اين اهميت در دوران معاصر و در فرهنگ جنوب­غرب ايران و به طور اخص در كهگيلويه و بويراحمد تداوم يافت. تأثير حضور مار در گورنگاره­هاي عصر قاجار در اين منطقه مشهود است. ساكنان اين خطه در دو شيوه زندگي كوچروي و يكجانشيني بسته به نوع معيشت نگاه متمايزي نسبت به مار دارند. هدف از پژوهش پيش­رو، واكاوي چگونگي نگرش به يك موجود زنده در ارتباط با انسان در گذشته­ي نزديك و همچنين فرهنگ جاري ساكنان كهگيلويه و بويراحمد است. براين اساس گورنگاره­ها به عنوان مداركي ملموس از گذشته نزديك و جنبه­هاي شفاهي، روايي به عنوان بخش ناملموس اين پژوهش به شمار مي­روند. در اين فرهنگ مار نه به عنوان بخشي از حيات جانوري بلكه به عنوان يك عنصر تأثيرگذار در روند زندگي انساني مورد توجه مردمان كهگيلويه و بويراحمد قرار گرفته است كه بخشي از اين تفكر ريشه در دوران گذشته دارد و برخي ديگر ناشي از خصوصيات روحي و رواني ساكنان اين خطه مي­باشد كه مار را به عنوان موجودي خطرناك، رازآلود و گاهي قابل احترام به شمار مي­آورند. در اين پژوهش در كنار بررسي پيمايشي گورنگاره­ها به عنوان بخشي از داده­هاي ملموس مرتبط با موضوع پژوهش، نگارنده از طريق مشاهده مشاركتي و گاه مصاحبه به گردآوري و تحليل اطلاعات حاصل از اين روش­ها پرداخته است.

not abstract