بررسي تأثير ويژگي‌هاي صرفي اسم فارسي و عربي در ادبيت متن شعري (با تكيه بر ملمعات حافظ)

در مقاله حاضر، مشخصه هاي صَرف اسم عربي مانع برداشت هاي گوناگون از متون ادبي دانسته شده است. ساختمان اسم عربي از ويژگي هايي ذاتي چون تذكير و تأنيث، جامد و مشتق، وزن، تثنيه، انواع جمع، ضماير دقيق، موصول، اسم هاي اشاره و... برخوردار است كه تعيّن و تداعي دقيق معاني در ذهن مخاطب را به‌همراه دارد. هرچند دقت صَرف عربي در نثر علمي‌ و فلسفي امتياز به‌شمار مي‌ رود و دانشمندان مي‌ توانند مقصود خود را به‌كمك آن به‌روشني بيان كنند، در متون ادبي، نقص به‌نظر مي‌ رسد و از چندپهلويي و لطف هنري اثر مي‌ كاهد. مسكوت‌بودن برخي از اين ويژگي ها در صرف اسم هاي فارسي، به ابهام و ادبيت شعر كمك مي‌ كند. در ديوان حافظ هفت غزل ملمع وجود دارد كه امكان چنين مقايسه اي را فراهم مي‌ آورد. وجود مصراع هايي به زبان فارسي و عربي در يك غزل حافظ به‌خوبي تفاوت امكانات صرفي در زبان فارسي و عربي را نشان مي‌ دهد. فقدان چنين مشخصه هايي يا وجود آن به‌صورت‌كلي در واژه فارسي طيف بيشتري از مخاطبان را با خود همراه مي‌سازد و دامنه برداشت هاي گوناگون را وسعت مي‌دهد.