واكاوي«تأثيرات سراسربيني» و «خودسانسوري» در پرتو نقد هنر خويشتن

در تاريخ ادبيات ملل جهان شواهد متعددي را مي‌توان يافت كه نشان مي‌دهد گاهي پديدآوران، به‌ناچار، از بيان مطلب و يا تصريح بر آن، پرهيز كرده‌اند و حتي اصول زيباشناختي را براي رعايت احتياط و پوشيده‌گويي به‌كار گرفته‌اند. بر خلاف سانسور كه معمولاً به‌دلايل مختلف مستقيماً توسط عوامل قدرت بر اديب و آثار او تحميل مي‌شود، خودسانسوري به‌علت ملاحظات فردي، اجتماعي، اعتقادي و سياسي، از جمله تأثيرات سراسربيني، توسط خود اديب صورت مي‌پذيرد. گاهي شاعران و نويسندگان، به‌صورتهاي درون‌متني و برون‌متني، خود به اصل وقوع و نيز چگونگي رخداد خودسانسوري بر آثار و يا شخصيت ادبي خويش پرداخته‌اند. در اين تحقيق پس از اشارتي به مفهوم دقيق خودسانسوري ادبي؛ زمينه‌ها و علل وقوع آن؛ مخالفت و موافقتها و خودانگيختگي يا دگرانگيختگي خودسانسوري؛ چگونگي تأثير سرابيني بر متن ادبي و روش انتقادي پان‌اپتيكونيسم؛ تلاش شده است تا به اين پرسش پاسخ داده شود كه نظريات و شيوه‌هاي خودانتقادي ادبي به بررسي خودسانسوري در ادبيات چه كمكهايي مي‌كند. تشخيص رابطۀ خودسانسوري با نام مستعار؛ عنوان اثر؛ تاريخ اثر؛ گزينش اشعار؛ ساختار اثر؛ زبان شعر و داستان؛ ساميزدات يا انتشار زيرزميني؛ مسألۀ اميد؛ و نهايتاً؛ رابطۀ خودسانسوري با سرنوشت اثر از جملۀ يافته‌هاست.

no abstrtact