جستجوي انگاره خانه در آثار «سهراب سپهري» بر مبناي پديدارشناسي تخيل «گاستون باشلار»

«خانه» يكي از مؤلفه‌هاي اصلي در تخيّل ادبي است كه انگاره‌هاي متفاوتي را صورت‌بندي مي‌كند. در انگاره­ي خانه، مفاهيمي چون هويت­يابي، دلبستگي، فضائيت وجود (به تعبير هايدگر)، مكان­كاوي روان (به تعبير باشلار)، انسجام كالبد روان­شناختي (از ديدگاه شولتز)، انگاره‌ي ماندلا يا تمركز روان ناخودآگاه از جنبه­ي روان­شناختي يونگ و مانند آن، ديده مي‌شود. خانه‌ي زادگاه مهم‌ترين انگاره‌اي است كه در اشعار و آثار ادبي منثور مي­توان يافت. انگاره‌ي خانه كه سرشار از رمانس، با تمام ويژگي‌هاي آن است، بي­شك نزد هر شاعري داراي ويژگي‌هايي خاص، مطابق با رويكرد آن شاعر به جهان و هستي است و سبك­شناسي اين انگاره مي‌تواند رويكردي مناسب براي شناخت جهان دروني و ذهني شاعر باشد. مقاله­ي حاضر به سبك­شناسي انگاره‌ي خانه در هشت كتاب سهراب سپهري مي‌پردازد و با بخش­بندي آن به سه دوره­ي متفاوت و متمايز، رويكرد سپهري را به مفهوم خانه، از ابتدا تا انتهاي دوره­ي شاعري در مجموعه‌ي هشت كتاب و همچنين كتاب ناتمام اطاق آبي بررسي مي­كند. از بررسي اين سه دوره مي‌توان دريافت كه چگونه مفهوم خانه، در سه ايماژ متفاوت، در تخيّل ناخودآگاه سپهري شكل گرفته است و چگونه يك ايماژ مشخص – در اينجا خانه – در محور جانشيني تخيّل، به تصويري ديگر، دگرديسي مي‌يابد. «خانه» يكي از مؤلفه‌هاي اصلي در تخيّل ادبي است كه انگاره‌هاي متفاوتي را صورت‌بندي مي‌كند. در انگاره­ي خانه، مفاهيمي چون هويت­يابي، دلبستگي، فضائيت وجود (به تعبير هايدگر)، مكان­كاوي روان (به تعبير باشلار)، انسجام كالبد روان­شناختي (از ديدگاه شولتز)، انگاره‌ي ماندلا يا تمركز روان ناخودآگاه از جنبه­ي روان­شناختي يونگ و مانند آن، ديده مي‌شود. خانه‌ي زادگاه مهم‌ترين انگاره‌اي است كه در اشعار و آثار ادبي منثور مي­توان يافت. انگاره‌ي خانه كه سرشار از رمانس، با تمام ويژگي‌هاي آن است، بي­شك نزد هر شاعري داراي ويژگي‌هايي خاص، مطابق با رويكرد آن شاعر به جهان و هستي است و سبك­شناسي اين انگاره مي‌تواند رويكردي مناسب براي شناخت جهان دروني و ذهني شاعر باشد. مقاله­ي حاضر به سبك­شناسي انگاره‌ي خانه در هشت كتاب سهراب سپهري مي‌پردازد و با بخش­بندي آن به سه دوره­ي متفاوت و متمايز، رويكرد سپهري را به مفهوم خانه، از ابتدا تا انتهاي دوره­ي شاعري در مجموعه‌ي هشت كتاب و همچنين كتاب ناتمام اطاق آبي بررسي مي­كند. از بررسي اين سه دوره مي‌توان دريافت كه چگونه مفهوم خانه، در سه ايماژ متفاوت، در تخيّل ناخودآگاه سپهري شكل گرفته است و چگونه يك ايماژ مشخص – در اينجا خانه – در محور جانشيني تخيّل، به تصويري ديگر، دگرديسي مي‌يابد.

no abstract