تحليل بينامتني ترجيع‌بندهاي زيب‌النساء مخفي بر اساس نظريه اضطراب تأثير هارولد بلوم

نظريه اضطراب تأثير يكي از گونه­هاي بينامتنيت است كه به وسيله هارولد بلوم (تولد: 1930م)، محقق برجستة آمريكايي در نيمة دوم قرن بيستم مطرح گرديد. اين نظريه كه بيش از همه بر روانكاوي و ديدگاه­هاي فرويد تأكيد دارد، براي مطالعة روابط خويشاوندي ميان متون بويژه براي تبيين روابط بيش­متن­هاي متعدد با يك پيش­متن مورد استفاده قرار مي­گيرد. لذا در اين پژوهش ترجيع­بندهاي زيب­النساء مخفي به عنوان شاعر «ديرآمده» يا «پس­آمده» كه تحت تأثير ترجيع­بند عاشقانة سعدي سروده شده و گاه گوشة چشمي به تركيب­بند جمال­الدين عبدالرزاق اصفهاني داشته، به شيوه توصيفي- تحليلي مورد بررسي قرار گرفته و تلاش مي­گردد به اين سؤال اساسي پاسخ داده شود كه وي به عنوان شاعر فرزند (پسر) تا چه حد توانسته خود را از دلواپسي نفوذ يا اضطراب تأثير سعدي به عنوان شاعر پدر برهاند؟ قرابت مضمون، وزن و قالب مشترك و شباهت نزديك بيت برگردان و استفاده از قافيه و رديف­هاي يكسان بيانگر آن است كه زيب­النساء مخفي در سرودن ترجيع­بندهاي خود هرچند از مكانيسم دفاعي انكار بهره جسته، اما نتوانسته بر اضطراب تأثير خويش غلبه كند و از آن گذر نمايد.

no abstract