تحليل دومتغيره شدت و مدت خشكسالي در ايستگاه هاي سنندج و سقز

خشكسالي يكي از رخدادهاي طبيعي است كه اثرات مخرب زيادي بر محيط زيست دارد. شدت و مدت خشكسالي دو مشخصه مهم براي تشخيص خشكسالي بوده و معمولا از روي داده هاي آب و هواشناسي، مانند بارش مشخص مي شوند. در اين مطالعه، از توابع مفصل دو بعدي براي ايجاد توزيع دومتغيره از مشخصه هاي خشكسالي ايستگاه هاي سنندج و سقز در غرب ايران استفاده شد. دو مشخصه مهم خشكسالي، مدت و شدت خشكسالي، از سري زماني شاخص بارش استاندارد شده (SPI) استخراج گرديد. به منظور استفاده از توابع مفصل، ابتدا ضرايب همبستگي اسپيرمن و تاو كندال براي بررسي همبستگي بين متغيرهاي شدت و مدت خشكسالي براي هر دو ايستگاه محاسبه شدند كه نتايج نشان داد همبستگي معناداري بين شدت و مدت خشكسالي وجود دارد. پس از تعيين بهترين توزيع فراواني حاشيه اي براي مشخصه هاي خشكسالي، برازش پنج تابع مفصل مختلف براي ايجاد توزيع دومتغيره شدت و مدت خشكسالي مورد بررسي قرار گرفت و پارامتر وابستگي هر كدام از توابع مفصل با استفاده از روش تابع استنتاج براي حاشيه ها (IFM) محاسبه گرديد. نتايج نشان داد كه براي هر دو ايستگاه (سنندج و سقز) تابع مفصل فرانك به دليل دارا بودن بيشترين مقدار لگاريتم درستنمايي (328.9737- و 339.3758-) و NSE (0.9393 و 0.9174) و كمترين مقدار RMSE (0.0655 و 0.0763) و AIC (695.8280 و 680.7516) مناسب ترين مفصل براي ايجاد توزيع دومتغيره شدت و مدت خشكسالي مي باشد. در نهايت احتمال وقوع دومتغيره توام، احتمال شرطي خشكسالي و دوره هاي بازگشت توأم و شرطي خشكسالي محاسبه شدند كه نتايج حاصله مي تواند اطلاعات مفيدي را براي برنامه ريزي و مديريت منابع آب در اين منطقه فراهم كند.