تعارض جهان‌بيني و عمل در حكمراني آرماني ژانوس در شاهنامه

شاهنامۀ فردوسي روايتي صادقانه از سياست‌ در ايران‌ باستان و جهان‌بيني حاكم بر آن به‌شمارمي‌آيد. اگرچه نمي‌توان شاهنامه را منحصراً متني سياسي دانست، روايت‌هاي آن بازگوكنندۀ بخش‌هايي از زندگي سياسي و سياست‌ورزي ايرانيان است، بر اين اساس مي­توان برخي از ويژگي‌هاي سياست‌ورزي ايرانيان را در شاهنامه بازيابي ‌كرد. هدف پژوهش حاضر، بررسي و تحليل تعارض ميان جهان‌بيني و عمل سياسي و به تعبيري آشكارسازي ويژگي بنيادين ژانوسي بودن سياست عملي حتي در حكومت‌هاي آرماني در شاهنامه‌است. در اين پژوهش مفروض اصلي اين است كه جهان­بيني دوگانه‌انگار تأثيري بر عمل سياسي ندارد. بنابراين پرسش مقاله اين است كه در شاهنامۀ فردوسي تعارض ميان جهان‌بيني و عمل شاهان آرماني و دوچهرگي سياست چگونه مطرح شده ‌است؟ فرضيۀ ما اين است كه چهرۀ ژانوسي سياست در شاهنامه با برداشتي روان‌شناسانه، به شخصيت حكمران نسبت داده مي‌شود كه نوعي بلاتكليفي در قضاوت نهايي در خصوص پايبندي حكمران آرماني به جهان‌بيني به‌وجود آورده‌ است. براي آزمون اين فرضيه، از روش تفسيري استفاده شده‌ است.

no abstract