تأملي در جريان نوسلفي‌ها؛ محمد العريفي و تأثير خطابه در نفوذ آراء

نوسلفي‌گري جرياني است از ميان جريان‌هاي كلامي معاصر كه در روش همچون سلفي‌گري به تفسير تحت‌الفظي از متون مي‌پردازد. عملگراست و پيوندي نزديك با فناوري دارد. نوسلفيان برخلاف جريان سلفيۀ سنتي، و سلفيۀ وهابي رويكردي آشتي‌‌آميز نسبت به جهان غرب، حقوق زنان و مدرنيته دارند؛ همچنين به‌دليل وعده‌هاي جذاب، بيان ساده و فارغ از پيچيدگي‌هاي كلامي و فقهي، جذابيت بسيار زيادي براي مسلمانان و غيرمسلمانان دنيا داشته‌اند. در اين مقاله يكي از متفكران جريان نوسلفي، محمدبن عبدالرحمن العريفي معرفي، و آثار و ميزان نفوذ وي در شبكه‌هاي مجازي و همچنين نسبت ميان فن خطابه و ادبيات اين متفكر نوسلفي در متن آثارش با شهرت و محبوبيتش در جهان اسلام، به‌طور خاص، بررسي شده است. پرسش اصلي اين مقاله به چرايي نفوذ و شهرت روزافزون العريفي مي‌پردازد و بررسي محتواي آثار وي نشان‌ مي‌دهد كه روش بيان معارف ديني مبتني بر فن خطابه است، به‌طوري‌كه خواننده را نه با استدلال، بلكه با تحكمات و مثال‌هاي متعدد روبه‌رو مي‌كند و آنقدر اين رويه را ادامه مي‌دهد تا خواننده به درجۀ اقناع برسد. هدفي كه در تمامي متون اين آثار دنبال مي‌شود، صرفاً «اقناع» و اكتفا خواننده براي «تبعيت» از نص مقدس است. بدين‌ترتيب فرضيۀ مورد اثبات ما در اين مقاله فن خطابه را عامل محوري نفوذ و شهرت آراي العريفي در جهان اسلام مي‌داند.

no abstract