بررسي رابطه هوش‌هاي چندگانه و هيجاني با كيفيت ترجمه دانشجويان دانشگاه‌هاي تبريز

The Relationship between Multiple, Emotional Intelligence and Translation Quality: A Case Study of MA Students of Translation

مبحث كيفيت ترجمه همواره در مباحث مربوط به ترجمه چه به‌عنوان يك محصول و چه به‌عنوان يك فرايند از درجۀ اهمّيّت بالايي برخوردار است و عوامل زيادي بر آن تأثيرگذار هستند كه ويژگي­‌هاي روان‌شناختي از مهم‌ترين عوامل است. تحقيق حاضر به بررسي رابطۀ هوش‌­هاي چندگانه و هيجاني با كيفيت ترجمه پرداخته است. روش تحقيق از نوع رويكرد تركيبي بوده و با استفاده از روش كمّي و كيفي انجام شده است. جامعۀ آماري متشكل از دانشجويان دختر و پسر كارشناسي‌ارشد رشتۀ مترجمي زبان انگليسي دانشگاه­‌هاي تبريز در سال 1394 است (65=N). نمونۀ آماري شامل 49 نفر از دانشجويان ترم سوم رشتۀ مترجمي زبان انگليسي است كه با استفاده از فرمول «كوكران» و «روش نمونه­‌گيري طبقه­‌بندي نسبي» انتخاب شده­‌اند. مدل ارزيابي كيفيت ترجمه (TQA) هاوس براي ارزيابي كيفيت ترجمه مورد استفاده قرار گرفته است و دو پرسشنامۀ «هوش چندگانه گاردنر» و «هوش هيجاني بار-آن» براي تحليل، به ترتيب هوش چندگانه و هوش هيجاني مورد استفاده قرار گرفتند. نتايج نشان داد كه در بين مؤلفه‌هاي هوش هيجاني، فقط شادي رابطۀ معني‌­داري با كيفيت ترجمه داشت و در بين مؤلفه‌هاي هوش چندگانه، هوش زباني، فضايي و هوش بدني رابطۀ معني­‌داري با كيفيت ترجمه داشتند. همچنين نتايج حاكي از آن است كه جنسيت در رابطۀ بين هوش هيجاني و چندگانه با كيفيت ترجمه نقش واسطه­‌اي ايفا مي­‌كند.

Translation quality has always been an important research topic as it concerns both the product and process of translation. Translation quality can be affected by a wide array of factors, psychological traits. The present study examined the relationship between emotional and multiple intelligence and translation quality. A mixed-methods approach guided the study. The population consisted of female and male second-year MA students at Islamic Azad University (Tabriz Branch) and University of Nabi Akram in 2015 (N = 65). The sample, however, included 49 students who were chosen from the above-mentioned universities following a stratified sampling technique. To assess students’ translation quality, House’s Translation Quality Assessment model was employed. As to the research instruments, Bar-On’s emotional intelligence and Gardner’s multiple-intelligence questionnaires were used. The results showed that happiness as an emotional intelligence component had a significant relationship with students’ translation quality. In addition, the components of verbal/linguistic, visual/spatial and body in multiple intelligence had a significant relationship with the translation quality of students. The mediating role of gender was explored and the analysis suggests its significant relationship with emotional, multiple intelligence and translation quality.