بررسي شاخص‌هاي تحمل به تنش در ژرم‌پلاسم گندم دوروم تحت شرايط شوري در منطقه يزد

Investigation of stress tolerance indices in durum wheat germplasm under saline conditions in Yazd region

به منظور بررسي روابط بين صفات و شناسايي ژرم پلاسم متحمل به تنش شوري، تعداد 88 نمونه ژنتيكي از كلكسيون گندم دوروم بانك ژن گياهي ملي ايران مورد ارزيابي قرار گرفت. نمونه هاي مورد مطالعه به همراه ارقام متحمل به شوري كوير، روشن و ماهوتي به عنوان شاهد، تحت شرايط تنش شوري در اردكان يزد و تحت شرايط نرمال در كرج، كشت شده و صفات زراعي و مورفولوژيكي طبق توصيف نامه بين المللي مورد ارزيابي قرار گرفتند. نتايج بررسي آماره هاي توصيفي نشان داد كه مقادير مذكور براي تمام صفات مورد مطالعه در شرايط تنش نسبت به شرايط نرمال كاهش يافته است. ميانگين وزن صد دانه 14 نمونه ژنتيكي از ميانگين ارقام شاهد بيشتر بود. تعداد 26 نمونه ژنتيكي در ناحيه A باي پلات مربوط به نمونه هاي برتر قرار گرفتند. براساس ضرايب همبستگي بين شاخص هاي تحمل به تنش MP و GMP ،STI به عنوان شاخص هاي مناسب در گزينش نمونه هاي گندم دوروم متحمل به تنش شوري شناسايي شدند. نمونه هاي ژنتيكي مورد بررسي با استفاده از تجزيه خوشه اي به روش K means در هفت گروه از يكديگر متمايز شدند. مجموع نتايج اين تحقيق، تنوع ارزشمند و پتانسيل تحمل به شوري را در گند مهاي دوروم بانك ژن گياهي ملي ايران نشان داد.

In order to investigate the relationship among the traits and identification of tolerant germplasm to salinity stress, a total of 88 accessions of durum wheat collection of National Plant Gene Bank of Iran were evaluated. The studied accessions along with three cultivars of Kavir, Roshan and Mahooti as tolerant controls were planted under salinity stress and normal conditions in Ardekan region of Yazd and Karaj, respectively. Agro-morphological traits were evaluated according to the international descriptor. The results of descriptive statistics showed that the relating values decreased under stress compared to normal condition for all the evaluated traits. Mean value of 100 grain weight for 14 accessions was larger than that of check cultivars. A total of 26 accessions were located in region A of superior germplasm. Based on the coefficient of correlation among stress tolerance indices, STI, GMP and MP were identified as the best indices to select salinity tolerant durum wheat germplasm. The studied accessions were separated in seven groups through K means cluster analysis. The total results of the current research indicated valuable potential and tolerance to salinity stress in durum wheat accessions of National Plant Gene Bank of Iran.