هستي‌شناسي مخاطب درون‌متني در شعر موج نو

از منظر جهان‌نگري به‌شدت زير تأثير مدرنيسم و اگزيستانسياليسم بود و از اين‌رو شعري ذهنيت‌گرا و خودانديشانه است. در شعر موج نو، شناخت و گفت‌وگوي سوژه از طريق برون‌‌افكني و نمايش گفت‌وگو امكان‌پذير مي‌شود كه شاعر آن را «تو» خطاب مي‌كند. بسامد اين طرز خطاب به اندازه‌اي است كه براي موج نو نوعي ويژگي محسوب مي‌شود. از اين رو، پژوهش حاضر به بررسي هستي‌شناسانه ضمير مخاطب «تو» در شعر موج نو مي‌پردازد. اين بررسي نشان مي‌دهد كه دامنه مدلولي و ارجاعي ضمير «تو» به رغم نمايش بيروني‌اش، در بيشتر موارد، خودارجاع است. به بيان ديگر، «تو» نوعي خطاب نمايشي است كه هويتي روايي برمي‌سازد و به شاعر مجال مي‌دهد كه در رفت و برگشت به خود و بيرون از خود، زمينه‌هاي شناخت دقيق‌تري از هويت شخصيِ خود فراهم كند. با وجود اين، دامنه مدلولي «تو» به جانب «ديگري» به‌مثابه وجودي بيروني و مستقل نيز كشيده مي‌شود تا شناخت از «خود» و جهان پيرامون خود را غيرشخصي و تكميل كند. بنابراين، خطاب به «تو» به‌مثابه «خود»، «همان» و «ديگري»، ماهيتي شناختي دارد و آنجا كه شاعر به برون از خود نظر بيفكند، مفاهيمي چون عدالت و آزادي و انسانيت در شعر نمود مي‌يابند و «تو»، دلالت سياسي و اجتماعي نيز به خود مي‌گيرد.

no abstract