بازكاوي حقوقي داستان سياوش در شاهنامه در پرتو سنجه‌هاي دادرسي دادگرانه

شاهنامه نه‌تنها يك اثر سترگ ادبي است، بلكه بخش بزرگي از فرهنگ و هويّت ايرانيان به شمار مي‌آيد. تحليل و تفسير اين اثر با رويكردهاي ميان‌رشته‌اي و با بهره‌گيري از دانش‌هاي گونه‌گون، خاصّه علوم جنايي، مي‌تواند منجر به نوزايي آن شود و شناختي دوچندان و ريشه‌اي را از زواياي مختلف براي خوانندگان ايجاد كند. هستي‌شناسيِ حقوقي جهانِ شاهنامه ما را با مفاهيم و نهادهاي حقوقي و شبه‌حقوقي ايران قديم آشنا مي‌سازد و اين آشنايي، در اصل خوانش و دريافتي از تاريخ حقوق ايران محسوب مي‌شود. از اين رو، با واكاوي داستان سياوش در اين جستار بر آن شده‌ايم كه چگونگي انجام دادرسي كيفري را در شاهنامه بررسي كنيم و فرآيند رسيدگي به اتهام سياوش را از دريچه اركان دادرسي منصفانه وارَسيم؛ تا ميزان نزديكي آن دادخواهي را با يك دادرسي دادگرانه بسنجيم و نيز، زواياي مختصري از شيوه رسيدگي كيفري در ايران قديم را آشكار سازيم. بر اين اساس، داستان را با تكيه بر بررسي «اصل برائت»، «يگانگي نهاد تعقيب و تحقيق» و «آزمون وَر» سنجيده‌ايم و زواياي باريك‌بينانه‌ي آن‌ها را با چگونگي دادرسي سياوش تطبيق داده و تفسير كرده‌ايم.