بررسي شناختي استعاره‌هاي آنتروپومورفيك در گفتمان قرآني بر مبناي نظريه آميزۀ مفهومي

بسامد بالاي ابزار زباني استعارۀ آنتروپومورفيك در قرآن نه تنها زمينۀ انحراف انديشگاني از توحيد و حقايق توحيدي را فراهم نمي‌كند، بلكه در پرتو نظريۀ آميزۀ مفهومي، حقايق عالم ربوبي، مجهولات عالم غيب و حقايق عقلي و معنوي را در مقياس بشري روشن مي‌سازد. بدين تصور مهم‌ترين اهداف اين نوشتار استخراج گونه‌هايي از آنتروپومورفيسم قرآني، تبيين سازوكارهاي شكل‌گيري آن‌ها، تحليل مفهوم‌سازي‌هاي خاص در وراي هريك از اين استعاره‌ها و انگيزه‌هاي معنايي كاربست آن‌هاست. دستاورد حاصل نشان داد كه كاربست استعارات آنتروپومورفيك افزون بر كاهش امور پيچيدۀ عقلي و انتزاعي/غيرعيني به مقياس بشري و تقويت روابط حياتي و انتراعي‌زدايي، بيش از هر متن ديگري بيانگر حركت از كثرت به وحدت و بُعد معنوي طبيعت و ماوراء آن به‌دور از افراط در بزرگ‌نمايي، كوچك‌نمايي و يا زياده‌روي در مدح يا مذمت و... است. همچنين، كشف كانون توجه در اين استعارات كه غالباً يكي از صفات انساني، در آن‌ها برجسته مي‌شود، ضرورت كاربست الگوي آميزه ‌را تأييد مي‌كند.