بررسي ميداني تاثير مديريت بهره‌برداري برروي تلفات آب و رسوبگذاري كانال‌هاي آبياري

مديريت بهره‌برداري از شبكه‌هاي آبياري مي‌تواند نقش بسيار مهمي در كارايي سخت‌افزاري و نرم‌افزاري اين شبكه‌ها داشته باشد. در تحقيق حاضر با بررسي‌هاي ميداني در زمينه حمل رسوب معلق و راندمان انتقال آب، به تحليل تاثير شرايط بهره‌برداري برروي ميزان رسوبگذاري و تلفات آب در شبكه‌هاي آبياري استان خوزستان پرداخته شده است. براي اين منظور از روش دبي وروديخروجي براي تعيين تلفات در كانال  و از معادله پيوستگي شار رسوبي براي تعيين رسوبگذاري بار معلق در بازه مورد مطالعه استفاده شد. در كل تعداد 14 بازه كانال درجه 1، 21 بازه كانال درجه 2 و 16 بازه كانال درجه 3 مورد بررسي قرار گرفت. شاخص بهره‌برداري نسبت عمق آزاد جريان آب در كانال تعيين شد. تاثير اين شاخص برروي نرخ رسوبگذاري و تلفات آب نسبت به دبي ورودي در هر كيلومتر طول كانال مورد ارزيابي قرار گرفت. با توجه به نتايج در كانال‌هاي درجه 1 و 2 به ازاي 10 درصد كاهش دبي بهره‌برداري نسبت به دبي طراحي، به ترتيب، 0.23 و 0.26 كيلوگرم بر ثانيه در هر كيلومتر كانال به مقدار رسوبگذاري افزوده مي‌شود. همچنين با فاصله گرفتن از بالادست كانال درجه 1 معمولا عملكرد كانال‌ها كاهش نشان مي‌دهد. به نحوي‌كه ميزان تلفات در كانال درجه 1 شبكه آبياري كرخه 0.12 درصد در هر كيلومتر نسبت به دبي ورودي به ازاي هر كيلومتر فاصله از ابتداي كانال افزايش دارد. اين پارامتر براي كانال غربي و شرقي شبكه آبياري دز به ترتيب 0.16 و 0.09 درصد نتيجه شد.