قصر احمتا؛ آغاز آرشيو در ايران

هدف: رفع اشتباه مكرر در گزارش دورۀ آغازين آرشيو در ايران و بازشناسي واقعيت تاريخي آن است. در مقالۀ حاضر تاريخ شروع آرشيو در ايران بررسي شده‌است و ضمن شناسايي و بررسي پژوهش‌هاي پيشين، از جنبه‌هاي اسنادي و اِستنادي و تاريخي و زبان‌شناسي تاريخي به مواردي از نگهداري اسناد در ايران باستان پرداخته شده‌است كه پيش‌ازاين، در تجزيه‌وتحليل تاريخ آرشيو در ايران بررسي و ذكر نشده‌اند. روش/ رويكرد پژوهش: روش پژوهش، روش كتاب‌خانه‌اي مبتني‌بر شناخت، توصيف و تحليل اسناد و ساير داده‌هاي تاريخي است. در اين مقاله منابع اصلي مرتبط با موضوع، شناسايي شده است. تاريخ پيدايش آرشيو در ايران ازنظر اين منابع گردآوري، و دسته‌بندي شده و منابع فارسي با نگاه بررسي انتقادي بررسي شده است. در اين راه، بررسي كيفي پژوهش‌ها در موضوعِ مدنظر و گسترۀ شمول آن‌ها هم مدنظر است. يافته‌ها و نتيجه‌گيري: يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد كه بيشتر مقاله‌ها، كتاب‌ها و پايان‌نامه‌هاي فارسي بررسي‌شده در اين مقاله، بحث تاريخ آرشيو در ايران را با تبعيت از دكتر جهانگير قائم‌مقامي و با اشاره به كتاب عزرا به دورۀ هخامنشي بازگردانده‌اند؛ بدون آنكه براي نقد و بررسي، يا تكميل اين نظر تلاشي بكنند. در اينجا منظور نگهداري اسناد ارزشمند است.