ارائه يك مدل زمان‌بندي حركت قطارها در مسيرهاي دوخطه راه آهن ايران

زمان‌بندي حركت قطارها يكي از مهم‌ترين مسائل برنامه‌ريزي در حمل‌ونقل ريلي است. با نگاهي به ادبيات موضوع مورد بررسي مي‌توان دريافت كه حجم زيادي از مطالعات به مدل‌سازي و حل اين مسئله اختصاص يافته است. چارچوب كلي اين مسئله در كشورهاي مختلف به يك شكل است اما برخي از كشورها با اعمال قوانين خاص در سيستم ريلي خود شرايط ويژه‌اي را در زمان‌بندي سيستم ريلي برقرار مي‌نمايند. در كشور ايران اقامه نماز در طول سفر يك قطار، جزء محدويت‌هاي اجباري است كه بايد در نظر گرفته شود. با توجه به اهميت اقامه نماز اول وقت در ميان مسلمانان،  اولويت‌دهي راه‌آهن ج.ا.ا به انجام به موقع اين مهم از رويكردهاي اصلي اين سازمان در مسئله زمان‌بندي حركت قطارها است. مقاله حاضر به ارائه يك مدل زمان‌بندي حركت قطارها با تعيين ايستگاه مناسب براي اقامه نماز اول وقت مي‌پردازد. اين مدل با در نظرگرفتن فاصله زماني مجاز بين اذان هر نوبت نماز تا توقف قطار به دنبال كاهش زمان‌هاي سفر قطارها است. مدل بر روي يكي از مسيرهاي دوخطه راه‌آهن ايران پياده‌سازي شده است و نتايج حاصل از آن نشان مي‌دهد با كاهش فاصله زماني مجاز بين اذان هر نوبت نماز تا توقف قطار، زمان سفر كل قطارها افزايش مي‌يابد.