تنوع نگرش در طراحي پرندگان (قرن4 تا 7 ه.ق) در سفالينه هاي تبرستان، جرجان و ديلمان

مطالعه در طراحي پرندگان ترسيم شده و واكاوي در تركيب‌بندي نقوش سفالينه‌هاي سه استان شمالي ايران و توجه به علايق و باورهاي مشترك و هم‌جواري استان‌ها، سبب تنوع نگرش‌ها و وجوه اشتراك و افتراق همراه با بُعد زيبايي‌شناسي شده است؛ تا جنبه‌هاي پنهان عناصر ديداري را آشكار كند. از اين رو، مطالعه 9 نمونه سفالينه با هدف تبيين و ارزيابي انواع شيوه‌هاي طراحي و واكاوي در تنوع تركيب‌بندي نقوش پرندگان، اين سوال را مطرح نموده كه، نحوه نگرش در طراحي و تركيب‌بندي نقوش پرندگان (قرن4 تا 7 ه.ق.)در سفالينه‌هاي تبرستان، جرجان و ديلمان چگونه است؟ روش تحقيق، توصيفي تحليلي است و گردآوري اطلاعات، اسنادي و ميداني مي‌باشد. روش تجزيه و تحليل با ديدگاهي زيبايي‌شناختي در روش طراحي و تمركز در عناصر بصري است. نتايج تحقيق نشان داده است كه، نقوش پرندگان با سه نگرش واقع‌گرايانه، فراواقع‌گرايانه و انتزاع‌گرا طراحي شده‌اند. طراحي واقع‌گرايانه به دليل اقتباس مستقيم از طبيعت، عاري از خلاقيت و ارزش بصري بوده و طراحي فراواقع‌گرايانه علاوه بر ايده خلاق، مبتني بر اغراق در اجزا و تخيل است و در نگرش انتزاع‌گرا، توجه به شيوه بنيادي و مبتني بر جوهره دروني مي‌باشد. تركيب‌بندي سفالينه‌هاي تبرستان همواره از نوع متقارن، نامتقارن، منتشر و دايره‌اي است؛ اما سفالينه‌هاي جرجان و ديلمان به ترتيب از نوع منتشر و متقارن مي‌باشند.