تحليل كاركردي نظام نوآوري ايران مبتني بر مطالعات منتخب

عملكرد نظام نوآوري يكي از مهم‌ترين مؤلفه‌هاي برنامه‌ريزي براي شكوفايي اقتصادي، اجتماعي، تأمين امنيت و رفاه جامعه است. دستاوردهاي اندك در حوزه‌هاي نوآوري و اقتصادي، و عدم دستيابي به اهداف علمي كشور، حكايت از وجود چالش‌هايي در نظام نوآوري ايران دارد. حال‌آنكه بهبود وضعيت نظام ملي نوآوري ايران، نيازمند سياست‌گذاري يكپارچه، همسو و مشخص است. نوعي از سياست‌گذاري كه بتوان بر اساس آن به تعيين سهم و نرخ مشاركت هر يك از بازيگران اين نظام، و راهبردهاي كلي پرداخت و بر بهره وري نظام ملي نوآوري افزود. اما حصول اين امر مهم، جز در بستر سياستي واحد، جامع و به‌دور از تشتت و تضاد سياستي و فكري پشتيبان آن، ممكن نيست. در اين راستا استفاده از معيارها و سنجه‌ هاي تنظيم‌گر، تسهيل گر و مبتني بر پذيرش اجتماع متخصصان اين حوزه، حائز اهميت است تا بتوان بر اساس آن به شناسايي كاستي‌هاي فعلي در نظام ملي نوآوري و همچنين ارزيابي سياست‌هاي فعلي اين نظام پرداخت و راه را براي سياست‌هاي كاربردي و راهبردي در آينده نيز، بهبود بخشيد. در مقاله حاضر با توجه به اهميت مشخص نمودن سنجه‌اي معيار و كاركردي، ابتدا با استفاده از روش مطالعه كتابخانه‌اي به مروري بر ادبيات و مطالعات موجود پيرامون نظام ملي نوآوري پرداخته و پنج سطح كاركردي مبتني بر رويكرد كاركردي تدوين شد. سپس با كاربست پنج سطح كاركردي به‌دست‌آمده كه شامل سطوح مديريت و سياست‌گذاري، خلق و اخذ دانش، انتشار دانش، به‌كارگيري دانش و زيرساخت‌ها مي‌باشد، به مروري بر كاستي‌ها و چالش‌هاي مطرح شده متخصصان حوزه نوآوري از خلال 16 مقاله داخلي پرداخته و براي هر سطح كاركردي هم از منظر نظري و هم كاربردي و كاركردي، مصاديقي ارائه شده است. نتايج مطالعه حاضر نشان مي‌دهد كه 159 ضعف و كاستي از منظر متخصصان داخلي در نظام ملي نوآوري ايران قابل‌بازشناسي است كه در قالب 43 شاخص زيرمجموعه 5 سطح كاركردي فوق قرار مي‌گيرد.