بررسي و تحليل جايگاه و اهميت اقتصادي سمرقند در عصر ساماني

شهر سمرقند طي سده هاي متمادي يكي از مهمترين و مترقي ترين شهرهاي ايراني ـ اسلامي در سراسر سرزمين هاي شرق خلافت اسلامي بود. اين شهر بويژه در دوره ساماني به اوج ترقي و شكوفايي خود رسيد. اما سمرقند همانند خودِ دوره ساماني عمدتاً از جهت اهميت سياسي و فرهنگي مورد تحقيق و پژوهش قرار گرفته است. از اين رو به رغم اهميت اقتصادي كه سمرقند و دوره ساماني در تاريخ ايران اسلامي داشته، به نسبت اهميت سياسي و فرهنگي كمتر مورد توجه قرار گرفته است. بنابراين در پژوهش پيش رو تلاش بر آن است كه بر مبناي روش توصيفي ـ تحليلي جايگاه و اهميت اقتصادي اين شهر در دوره ساماني مورد تحليل و بررسي قرار گيرد. بر اين مبنا، پرسش اصلي مقاله آن است كه اساساً چه زمينه ها و عواملي سبب رونق اقتصادي سمرقند در دوره ساماني گرديد؟ و اين رونق چه عرصه هايي را در بر مي گرفت؟ بنابر يافته هاي پژوهش مجموعه عوامل طبيعي، جغرافيايي و سياسي ـ اجتماعي، زمينه هاي لازم براي رونق اقتصادي در سمرقند دوره ساماني را فراهم نمود. اين رونق نيز عمدتاً عرصه هايي نظير اقتصاد كشاروزي، تجارت و بازرگاني، تجارت برده و صنعت كاغذسازي را در برمي گرفت.