تحليل علل عدم شكل‌گيري گفتمان علمي ايران با اروپا در دوره صفويه

عصر صفوي با تحولات انقلاب علمي اروپا از كوپرنيك تا نيوتن تقريباً منطبق است. در اين دوره با وجود آنكه اروپائيان زيادي در قالب نمايندگان دولتي، تاجر، ميسيونرهاي مذهبي و جهانگرد به ايران رهسپار شدند؛ اما گفتمان علمي بين اروپائيان و دانشمندان ايران صورت نگرفت. اين پژوهش در پي پاسخ به چرايي اين موضوع است. براي پاسخ به اين پرسش به نظر مي رسد كه حدود 150 سال ابتداي دوره صفوي كه مقارن با دهه‌هاي آغازين قرن هفدهم ميلادي از يك سو برخي از مهم‌ترين نظريه‌هاي علمي جديد حتي در اروپا مورد قبول همگان نبود. از سوي ديگر نيز اروپائياني كه به ايران سفر ‌كردند بعضاً با اطلاع از ظرفيت هاي علمي و فرهنگي به ايران مي آمدند و الزاماً از جزئيات فني و دستاوردهاي جديد علمي غرب اطلاعي نداشتند. همچنين از لحاظ دانش فني، زبان و دغدغه‌هاي علمي سطح يكساني ميان ايرانيان و اروپائيان وجود نداشت و اين مسئله سبب شد كه گفتمان علمي فيمابين ايران عصر صفوي و اروپا برقرار نگردد. نوشتار حاضر بر آن است تا با روش توصيفي-تحليلي و با تكيه بر منابع كتابخانه اي به بررسي موضوع بپردازد.