بررسي وضعيت آلودگي درختان صنوبر اطراف كارخانه سرب و روي زنجان با استفاده از دواير رويش ساليانه (Populous nigra)

فاقد عنوان لاتين

يكي از جديدترين راه­ ها جهت تعيين مقدار و نوع بسياري از آلاينده­ هاي محيطي استفاده از زيست­رديابي طبيعي است. در مناطق معتدله هر ساله يك لايه چوب به درخت اضافه مي ­شود كه در آن شرايط رويشگاهي همان سال ضبط شده و گزينه خوبي براي زيست ­رديابي در طول زمان هستند. بنابراين در اين پژوهش سعي شده است از درخت صنوبر كه به فراواني در اطراف كارخانه سرب و روي زنجان كشت مي ­شود به­ عنوان زيست­ ردياب استفاده كرده و روند آلودگي خاك اطراف نشان داده شود. به همين منظور 2 درخت از فواصل 5 و10 كيلومتري كارخانه سرب و روي زنجان تهيه شد و از خاك­ هاي مجاور هر درخت نمونه ­برداري انجام گرفت. در نمونه­ هاي چوب دواير ساليانه سن­يابي و از هم جدا گرديد و غلظت سرب و روي در هر يك از دواير ساليانه و نمونه­ هاي خاك تعيين شد. نتايج حاصل نشان داد كه ميزان آلودگي هم در نمونه­ هاي خاك و هم در نمونه­ هاي چوب در نزديك كارخانه بالاتر از نمونه ديگر بوده است. ميزان سرب و روي در دواير ساليانه درخت صنوبر در هر دو نمونه از سال 1370 تا 1389 روند افزايشي را نشان داد، ولي اين افزايش در درختي كه به كارخانه نزديك­تر بود به ميزان چشمگيرتري خود را نشان داد. در ضمن آناليزهاي آماري همبستگي معني­ داري را بين ميزان سرب و روي و سال­ هاي مورد مطالعه در سطح 01/0 نشان داد. اين يافته نشان مي­دهد ميزان سرب و روي خاك و در نتيجه ميزان سرب و روي در گياه مورد مطالعه هر ساله، افزايش داشته است. در ضمن بحث حركت آلاينده­ ها بين دواير هم با توجه به نتايج آماري (خودهمبستگي) نفي مي­شود، زيرا مقدار همبستگي در وقفه­ هاي مطالعه شده از لحاظ آماري معني ­دار نمي ­باشد. بنابراين مي­توان نتيجه گرفت كه صنوبر را مي­توان به عنوان زيست ­ردياب براي خاك ­هاي آلوده به سرب و روي در منطقه مورد مطالعه استفاده كرد.

فاقد چكيده لاتين