بررسي كارايي مصرف آب، بهره‌وري انرژي، اقتصادي و عملكرد سيستم‏‏هاي مختلف كشت گندم- ذرت در شمال خوزستان

اهداف: در اين مطالعه تأثير مديريت بقايا، روش هاي آبياري، خاك ورزي و الگوي كاشت در سيستم‏هاي كشت روي برخي از جنبه‏هاي مهم تناوب رايج گندم-ذرت در استان خوزستان بررسي گرديد.   مواد و روش ها: آزمايش به صورت استريپ بلوك اسپليت فاكتوريل در قالب بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه تكرار انجام گرديد. كرت‏هاي اصلي اين طرح به مديريت بقايا، كرت‌‏هاي فرعي به روش هاي ‏‏آبياري و در كرت‏هاي فرعي فرعي، خاك‏ورزي و الگوي كاشت به صورت فاكتوريل اختصاص يافت.   يافته‏ها: حفظ كامل بقايا در دو روش آبباري غرقابي و باراني طور متوسط باعث افزايش 0.4 و 0.18 كيلوگرم دانه بر متر مكعب آب مصرفي نسبت به تيمارهاي بدون بقايا بود. در سيستم‏‏هاي داراي كشت حفاظتي با بقاياي كامل ‏كم‏خاك‏ورزي و ‏بي‏خاك‏ورزي، عملكرد تغييرات معني داري نسب به سيستم‏هاي متداول نداشت اما باعث ارتقاء كارايي مصرف آب، بهره وري انرژِي و اقتصادي شد. بالاترين ‏‏نسبت سود به هزينه در سيستم وجود كامل بقايا ‏‏آبياري ‏‏قطره‏ايخاك‏ورزي متداولكشت روي پشته با نسبت 1.72 رخ داد. كمترين انرژي ورودي مربوط به سيستم وجود كامل بقايا ‏‏آبياري ‏‏قطره‏اي ‏بي‏خاك‏ورزيكشت روي پشته  با 76635 مگاژول برهكتار در بود در عين حال بالاترين بهره‏وري انرژي را با 0.210 كيلوگرم برمگاژول دارا بود، همچنين در اين سيستم حفاطتي نسبت سود به هزينه 1.62 به دست آمد.   نتيجه گيري: حركت به سمت اتخاذ روش‏هاي كشاورزي حفاطتي از جمله حفظ بقايا، كاهش خاك‏ورزي، كشت روي پشته‏هاي دائم و استفاده از روش هاي ‏‏آبياري با راندمان بالا، توليد پايدار را به دنبال دارد. با توجه نتايج اين پژوهش ضمن تاييد كارآمدي، به كارگيري سيستم‏هاي كشت حفاظتي توصيه ‏مي‏گردد.