پاندمي كرونا؛ از ملاحظات حقوق بشري تا الزامات شهروندي

Coronavirus Pandemic; From Human Rights Considerations to Citizenship Requirements

پاندمي كرونا، به مثابه چالشي جهاني در حوزه بهداشتي، تبعات سياسي، اقتصادي، حقوقي، اجتماعي و فرهنگي عديده‌اي را در جوامع ملي و در سطح بين‌المللي موجب گرديده است. مهم‌ترين دغدغه‌ها در عرصه حقوقي، وضعيت حقوق بشر در سطح نظام بين‌المللي و حقوق شهروندي در قلمرو نظام‌هاي ملي است. اين نگراني‌ها عمدتاً ناظر بر تحديد حق آگاهي و دسترسي به اطلاعات، دريافت ناكافي و ناعادلانه تجهيزات بهداشتي و درماني و نقض سيستماتيك حق حيات و حق بر سلامت، تهديد امنيت اقتصادي، كرامت انساني، آزادي و حريم شخصي شهروندان به واسطه فقدان مديريت دولت‌ها يا نقصان زيرساخت‌ها و كاستي در واكنش به موقع نسبت به پاندمي و همچنين سوءاستفاده از اختيارات برخاسته از شرايط استثنايي مي‌باشد. در اين مقاله، با رويكرد آسيب‌شناسي، چالش‌هاي حقوق بشر و شهروندي در شرايط خاص شيوع كرونا مورد تحليل قرار گرفت و تلاش شد رهيافت‌هايي در عرصه سياست حقوقي ارائه گردد. بر اين مبنا، مؤلفه‌هاي اقدام متناسب با شرايط ضروري، التزام به حاكميت قانون، موقتي‌بودن راهكارها، رفع تبعيض و جلب مشاركت شهروندان در برنامه‌هاي ملي پيشگيري از كرونا، راهبردهايي جهت تقليل و ارتفاع نگراني‌ها پيرامون تضييع مصاديق حقوق بشر در فرايند مواجهه با بحران كرونا تلقي مي‌شوند. واژه‌هاي كليدي:

Coronavirus pandemic as a global health challenge, has had many political, economic, legal, social and cultural consequences in the realm of national societies and internationally. The most important concerns in the legal field are the human rights situation in the international system and civil rights in the field of national systems. These concerns are mainly related to the restriction of the right to information and access to the information, inadequate and unfair receipt of health equipment and systematic violations of the right to life and health, threat to economic security, human dignity, freedom and privacy of citizens due to lack of government management or Infrastructure and lack of timely response to the corona pandemic as well as abuse of authority arise from exceptional circumstances. In this study, with a pathological approach, human rights and citizenship challenges in the specific situation of the Corona pandemic were analyzed and, as far as possible, approaches in the field of legal policy were presented. Based on this, the components of action appropriate to the necessary conditions, obligation to the rule of law, temporary solutions, elimination of discrimination and citizen participation in national programs to prevent Coronavirus, are strategies to reduce and fix concerns about human rights abuses in the process of pandemic crisis.