بررسي پايداري عملكرد لاين‌هاي اميدبخش پنبه ديپلوئيد با استفاده از روش‌هاي پارامتري

در مناطق زيادي هنوز هم به دليل آب و خاك شور، پنبه‌هاي ديپلوئيد كشت مي‌شوند. اين مطالعه به منظور بررسي سازگاري و پايداري عملكرد وش لاين‌هاي اميد‌بخش انتخابي از دورگ‌هاي بين گونه‌اي هرباسئوم و آربارئوم شامل سه لاين به همراه دو شاهد ديپلوئيد غوزه قرمز و آريا در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي در مدت دو سال 1396 و 1397 در چهار شهرستان كاشمر، نيشابور، سبزوار و فيض‌آباد اجرا شد. صفات تعداد غوزه‌هاي باز و بسته در بوته، قطر طوقه، عملكرد چين اول و دوم و عملكرد كل، وزن غوزه، تعداد شاخه‌هاي رويا و زايا، ارتفاع بوته، كيل و زودرسي محصول، اندازه گيري گرديد. تجزيه واريانس مركب براي دو سال و چهار منطقه انجام و براي تعيين پايداري ارقام از ضريب رگرسيون خطي فينلي و ويلكينسون و پارامتر پايداري لين و بينز استفاده شد. اثر متقابل لاين × منطقه × سال عملكرد وش معني‌دار بود. لاين‌هاي آزمايشي KD-92-11 با 58/02 درصد، KD-92-19 با 57/92 درصد و KD-92-17 با 56/94% بيشترين درصد زودرسي را داشتند. لاين KD-92-17 با 1030 كيلوگرم در هكتار محصول بيشتري توليد و با 20/1 و 19/1، بيشترين تعداد شاخه زايا و غوزه باز را توليد كرد. نتايج حاصل از تجزيه پايداري به روش لين و بينز نشان داد كه لاين KD-92-19 كمترين واريانس درون مكاني را در بين لاين‌هاي آزمايشي داشته و از پايداري بالاتري برخوردار بود و براي برنامه‌هاي اصلاحي آينده مناسب است.