بررسي ويژگي‌هاي فيزيكوشيميايي و ميكرومورفولوژي خاك‌هاي گچي – قليائي منطقه شوشاب، استان همدان

يكي از مسائل اصلي در نواحي خشك و نيمه خشك محتواي گچ در خاكرخ ها و شوري خاك است كه شامل اراضي غيرقابل كشاورزي بسياري در ايران هستند و اصلاح اين اراضي نيازمند شناخت كامل آنهاست. منطقه شوشاب از جمله اين اراضي مي باشد، كه تحت اثر شوري و محتوي گچ بالا به مرور زمان سطح زير كشت آن كاهش يافته است. هدف از اين مطالعه نيز بررسي ويژگي هاي فيزيكي، شيميايي و ميكرومورفولوژي خاك هاي گچيقليائي، آن منطقه است. پس از نمونه برداري از 8 خاكرخ، تجزيه هاي فيزيكي و شيميايي و مطالعات ميكرومورفولو ژي بر روي نمونه ها صورت گرفت و خاك ها براساس سامانه رده بندي آمريكايي رد بندي شدند. نتايج نشان داد كه ميزان كربنات كلسيم معادل و گچ خاك با افزايش عمق، زياد شد. دامنه pH خاك بالا بوده و با عمق تغييري نكرد. حضور گچ، بافت خاك را به سمت اجزاء سيلت و شن متمايل كرد. مقدار سديم تبادلي در سطح بيشتر و با افزايش عمق خاك، كاهش يافت. مشاهدات ميكرومورفولوژي شامل پوشش، زيرپوشش، پرشدگي كامل و ناقص گچ در داخل حفرات و ديواره كانال ها مي باشد. هم چنين، بلورهاي گچ عدسي، ستوني و ريزبلورين در مقاطع نازك مشاهده شدند. شكل عدسي گچ در تمام مقاطع  بدليل رژيم رطوبتي زريك غالب بود. حضور گچ در منطقه ريزساختار را به مكعبي زاويه دار و نيمه زاويه دار متمايل كرده و منجر به درجه خاكدانگي ضعيف خاكدانه ها شده است. بي فابريك عمده در مقاطع، بلوري و در برخي موارد نامشخص تشخيص داده شد. به طور كل وجود نمك و گچ در خاك منطقه وضعيت منافذ و ساختمان خاك را نامطلوب ساخته است. كه يك موضوع جدي زيست محيطي و رشد گياه محسوب مي گردد. زيرگروه بزرگ جديدي در زير رده Xerepts، زيرگروه Gypsic Calcixerepts بر اساس خاكرخ هاي مطالعه شده  جهت گنجاندن در رده بندي خاك، پيشنهاد مي گردد.