تاثير كشت و كار بر برخي ويژگي‌هاي زيستي خاك: مطالعه موردي در استان آذربايجان غربي، ايران

ارزيابي هاي گوناگون نشان داده اند كه عمليات كشاورزي مي تواند پيامدهاي زيانبار بر كيفيت خاك ها داشته باشد. بنابراين، آگاهي از كيفيت خاك در عرصه هاي كشاورزي و منابع طبيعي، براي مديريت بهينه زمين ها و رسيدن به بيشينه بهره وري اقتصادي، امري ضروري است. در اين پژوهش، تاثير دراز مدت مديريت هاي مرسوم كشاورزي در سه منطقه در استان آذربايجان غربي شامل زيوه، نازلو و سيرداغي با خصوصيات و ويژگي هاي رطوبتي مختلف بودند. از هر منطقه، چهار نمونه خاك (شامل دو نمونه خاك تحت كشت و دو نمونه خاك غيرزراعي همجوار آن ها به عنوان شاهد) برداشت و بر برخي ويژگي هاي زيستي و شيميايي خاك بررسي گرديد. مقادير تنفس پايه، تنفس ناشي از سوبسترا، زيست توده ميكروبي، جمعيت ميكروبي و جمعيت نماتدها مورد بررسي قرار گرفت. نتايج نشان داد كه كشت و كار در مناطق مورد بررسي، پارامترهاي تنفس پايه، تنفس ناشي از سوبسترا، جمعيت ميكروبي و جمعيت نماتدها را كاهش داد. همچنين، در كاربري غير زراعي، مقادير تنفس پايه (1.25، 1.1 و 1.75) و تنفس ناشي از سوبسترا (1.8، 2.2 و 1.4) به تفكيك مناطق مورد مطالعه (به ترتيب سيرداغي، نازلو و زيوه) نسبت به مناطق زراعي افزايش نشان داد. بطوري كه در خاك با كاربري غير زراعي در منطقه سيرداغي، مقادير تنفس پايه، تنفس ناشي از سوبسترا، شاخص قابليت دسترسي به كربن و جمعيت نماتدها به ترتيب 1.25، 1.8، 1.6 و 3.28 برابر بيشتر از كاربري زراعي بود. بطور كلي مي توان نتيجه گرفت كه عمليات كشت و كار غيرعلمي و عدم افزايش مواد آلي، سبب افت ويژگي هاي زيستي، و در دراز مدت، كاهش كيفيت خاك را به دنبال خواهد داشت.