بررسي امكان سنجي دسترسي به الگوي حكومتي مشترك در ميان مذاهب اسلامي با تأكيد بر نقش مردم

كشورهاي اسلامي زمينه بالقوه‌اي را براي همگرايي در فقه حكومتي دارند؛ با توجه به فقدان حاكميت الاهي و پذيرش حق انتخاب، تبيين الگوي مشتركي براي انتخاب حاكم يك نياز ضروري به نظر مي رسد. براي تبيين الگوي حكومتي مشترك، ابتدائاً الگوهاي ارائه شده اهل سنت شامل (تشكيل شوري حل و عقد، استخلاف، تغليب)كه با بيعت مردم اجرايي مي شود و از ميان سه جريان انديشه سياسي معاصر فقه شيعه، دو الگو (نظريه انتخابي ولايت فقيه و نظريه انتصابي ولايت فقيه)را براي انتخاب حاكم بيان نموديم. شوري به عنوان الگوي مشترك(بدون در نظر گرفتن مباني تشكيل) مورد تاييد مذاهب اسلامي قرار دارد. الگوهاي ارائه شده در ترازوي مصلحت جامعه اسلامي، از لحاظ تزاحم و تعارض با مفسده مورد واكاوي قرار گرفت.در ميان انواع الگوهاي حكومتي داراي مصالح و مقاصدي هست كه مي توان از معايب آن چشم پوشي كرد؛ ايجاد شوري براي انتخاب حاكم است. چالشي كه الگوي حكومتي مشترك با آن در تعارض آشكار قرار مي گيرد؛ پذيرش حكومت "استيلاء" و "استخلاف" درجوامع اسلامي است. در الگوي "استيلاء"، حكومت در اسلام را به صورت هرج و مرج معرفي مي كند و در الگوي" استخلاف"، در واقع اراده مردم، براي انتخاب حاكم به بن بست مي خورد.

no abstract