ارزيابي عملكرد سيستم‌هاي آبياري باراني كلاسيك با آبپاش متحرك در شهرستان خاش

هدف از تحقيق ارزيابي از 8 سامانه آبياري باراني كلاسيك با آبپاش متحرك در شهرستان خاش مي‌باشد. جهت انجام كار ابتدا آب و خاك هر سامانه از نظر كيفيت، شدت نفوذپذيري خاك، شوري و قلياييت مورد بررسي قرار گرفت. فشار و دبي آبپاش‌ها در آذر ماه 1397 اندازه‌گيري شد. آنگاه شاخص‌هاي ارزيابي يكنواختي كريستيان سن(CU)، يكنواختي توزيع(DU)، راندمان كاربرد واقعي(AELQ) و پتانسيل ربع پايين(PELQ)، راندمان تبخير و بادبردگي(WDEL)، تلفات نفوذ عمقي(DP)، كفايت آبياري(ADir) و راندمان كاربرد(Ea) محاسبه شد. ميانگين يكنواختي كريستيان‌سن76.1 درصد، يكنواختي توزيع 65.2 درصد، راندمان واقعي كاربرد 43.3 درصد و راندمان پتانسيل ربع پايين 44.9 درصد، تلفات تبخير و باد 22.1درصد، تلفات نفوذ عمقي 21.8 درصد، كفايت آبياري 79.2 درصد و راندمان كابرد 56.06 درصد به‌دست آمد. آبياري در سامانه‌هاي 3، 6 و 8 به‌صورت كامل انجام شده بود و در ساير سامانه‌ها مقادير راندمان واقعي و پتانسيل كاربرد ربع پايين با هم برابر بود. سامانه‌هاي 2، 3، 6 و 8 ضريب يكنواختي و يكنواختي توزيع كمتر از مقدار توصيه شده مريام و كلر داشتند. طراحي نامناسب سامانه‌ها، استفاده هم‌زمان بيش از يك آبپاش، ضعف مديريت بهره‌برداران و استفاده از لوازم فرسوده، از دلايل پايين بودن يكنواختي توزيع و راندمان كاربرد در اين سامانه‌ها بود. همچنين مطالعات نشان داد در اكثر طرح‌ها، راندمان عملكرد سامانه‌ها پايين بود. لذا جهت رفع مشكلات لوازم و لوله‌هاي كهنه و خراب و آبپاش‌هاي معيوب بايد از سامانه‌ها حذف گردد. ايستگاه پمپاژ جهت تأمين فشار مورد نياز مجددا مورد بررسي قرار گيرد و به كشاورزان استفاده صحيح از سامانه‌ها را آموزش دهند.