بررسي گستره كارآيي اخبار علاجيّه ترجيحيّه

فاقد عنوان لاتين

تعارض ادله، در شمار مسائل اساسي اصول فقه و علم الحديث است. تعارض گاه غير مستقر بوده و از رهگذر جمع عرفي بين ادله برطرف مي­گردد. گاهي نيز تعارض مستقر و پايدار بوده و جمع عرفي امكان‌­پذير نيست. در فرض استقرار، دو دليل يا از ناحيه سند، دلالت و جهت صدور برابرند و يا يكي نسبت به ديگري، رجحان دارد. «اخبار علاجيّه» با بيان راهكارهايي درصدد رفع تعارض مستقر ميان روايات برآمده و در فرض تعادل متعارضين، حكم به تساقط همه يا تخيير بين آنها نموده و در فرض همتا نبودن ادله، دو گزينه تخيير يا ترجيح را پيش روي مخاطب نهاده است. اخبار علاجيّه با مضمون ترجيح يك طرف، بي­شك دو روايت متعارض با نسبت تباين كلي را ­دربرمي­گيرد. ­حال آيا مي­توان با توجه به راه­كارهاي ترجيح، تعارض ميان دو روايت با نسبت تباين جزيي را نيز رفع نمود؟ و آيا امكان تعدي از مرجحات منصوص به ­مزيت­هاي غير منصوص وجود دارد؟ همچنين آيا مي­توان از «دو حديث متخالف»، به ­عنوان موضوع مذكور در اخبار علاجيّه، به موضوعي ديگر همچون قرائات متعارض تعدي كرد؟ اين نوشتار با توجه به دو مسلك موجود پيرامون ترجيح يعني تعبدي و عقلايي‌بودن آن، پاسخگوي پرسش­هاي فوق است. بنا بر مسلك اول، تعدي از مرجحات منصوص مشكل مي‌نمايد تا چه رسد به تعدي از «روايات متخالف»به عنوان موضوع مذكور در اخبار علاجيّه به ديگر موضوعات همچون «اختلاف قرائات» درحالي‌كه طرفداران مسلك عقلايي‌بودن، در رفع تعارض ميان مطلق طرق و امارات، مبسوط­اليد بوده و توان اخذ طرف داراي مزيّت و طرح جانب ديگر را دارند.

فاقد چكيده لاتين