مطالعۀ تطبيقي اجراي حقوق ممتاز دريايي در دادرسي ورشكستگي

Comparative Study of Enforcement of Maritime Liens in Bankruptcy Procedure

حقوق ممتاز دريايي از جمله وثايق حكمي نسبت به اموال دريايي محسوب مي‌شوند و تابع نظام خاص پرداخت و قواعد ويژۀ دادرسي هستند و از طريق ايجاد حق ممتاز و اجراي سريع آن موجب تشويق طلبكاران دريايي به كمك به كشتي براي تداوم سفر دريايي مي‌گردند. در مقابل، دادرسي ورشكستگي نيز متضمن قواعد خاصي در رابطه با تصفيه يا بازسازي تجاري تاجر است كه مشمول قواعد ملي كشورها مبني بر توقف همۀ دادرسي‌هاي در جريان و اعمال مقررات خاص مربوط به رسيدگي جمعي به كليۀ ديون در دادرسي واحد است كه مي‌تواند تعارضاتي را در مرحلۀ اجرا با قواعد حقوق دريايي ايجاد كند. اين تحقيق اَشكال مختلف تعارض اين دو رژيم حقوقي و نحوۀ حل آن را با استفاده از منابع كتابخانه‌اي و با روش توصيفي‌تحليلي و به‌صورت تطبيقي در نظام حقوقي كشورهاي ايران، انگليس و فرانسه مورد بررسي قرار مي‌دهد. نتايج پژوهش حكايت از آن دارد كه، با توجه به خاص‌بودن هر‌يك از قوانين ورشكستگي و دريايي، تدوين قاعده‌اي براي حدومرزگذاري هريك از دو نظام فوق ضروري به نظر مي‌رسد. در اين راستا، پيشنهاد مي‌شود كه، با توجه به اقتضائات حقوق دريايي و مباني ايجاد حق ممتاز، ضمن عدم اِعمال قواعد ورشكستگي بر اجراي حقوق عيني نسبت به كشتي، كليۀ حقوق تأميني بر اموال دريايي صرف‌نظر از زمان ايجاد آن (قبل يا بعد از شروع ورشكستگي مالك)، تحت رژيم خاص حقوق دريايي كه به آن تعلق دارد مورد بررسي قرار گيرد.

Maritime liens are real security against the maritime estate and subject to the special system of payment and particular procedural rules which encourage the maritime creditors to help the vessels for continuing the voyage by providing the maritime liens and enforcing them immediately. Bankruptcy litigation, on the other hand, contains specific rules regarding the liquidation of commercial reconstruction of a merchant, which is subject to national rules for the termination of all ongoing litigation and the application of special provisions relating to the collective settlement of all debts in a single proceeding that can create the implementation phase with the rules of maritime law. This paper deals with the various kinds of these conflicts and provides the manners of solving them through the analytical and descriptive method and by using the library resources and the comparative study in the legal system of Iran, England, and France. Finally, the results of the research indicate that considering the specificity of each of the bankruptcy and maritime laws, it seems necessary to formulate a rule to delimit each of the above two systems. In this respect, it is proposed that security rights over the ships are addressed within the particular regime they belong to, regardless of the time of their creation (before or after the bankruptcy procedure over the ship-owner commenced).