قاعده حل؛ راه حل بهره گيري از فرآورده هاي مشكوك

"The rule of Hell, solution to use doubtful products"

حليت و حرمت برخي از فرآورده‌هاي حلال، در بسياري از اوقات مشتبه است. يا به اين دليل كه خطاب مولي مفقود، مجمل و يا داراي معارض است، كه از آن به شبهه حكميه تعبير مي‌شود و يا به دليل خلط در مصاديق خارجي است كه به آن شبهه موضوعيه گفته مي‌شود. «قاعده حل» در چنين مواردي مي‌تواند به مثابه قاعده مرجع و اصل اوليه در حليت و حرمت تكليفيه و حتي حليت و حرمت وضعيه محسوب شود و حكم تكليفيِ كلي و جزئي و يا حكم وضعي مكلف در اين موارد را مشخص كند. نگارنده در اين مقاله ضمن تبيين اين قاعده و بررسي تفاوت‌هاي آن با ديگر اصول فقهي مانند «اصل برائت از حرمت» و «استصحاب حل»، و تبيين تعارض آن با امارات و ساير اصول عمليه و نيز اصول موضوعي، به بررسي دلائل اين قاعده پرداخته و گستره آن را مورد دقت قرار داده است.

Permissibility or prohibition of some of the Halal products is, in many cases, doubtable. It is because there is no ruling or there is an ambiguous judgment or a conflict between two rulings which is called as al-shubhat al-hukmiyah or as a result of confusion in external instances, which is named as al-shubhat al-misdaqiyah."The rule of permissibility (Hell)" in such cases can be regarded as the primary principle for determining Permissibility or prohibition ruling of General Obligation (al-hukm al-taklifi) or even ruling of Situation (al-hukm al-Wazie) in these cases. The author of this paper explains this principle and examines its differences with other jurisprudential rules, such as "the principle of exemption" (al-baraah) and "the continuity of permissibility" (al-istishab). Then explains its contradiction with other practical principles. Finally it is considered carefully the reasons for this rule and its scope.