كاركرد زبان به‌مثابه ابزار امنيتي: تحليل سخنراني ملك‌سلمان در اجلاس رياض

با روي كار آمدن ملك سلمان در سال 2015، سياست خارجي اين كشور در قبال ايران از سياست محافظه‌كارانه تدافعي به سياست محافظه‌كارانه تهاجمي تبديل شد و اين كشور به انحاء مختلف در پي امنيتي كردن مسائل سياسي ايران بوده است تا از اين طريق بر مخاطبان منطقه‌اي و جامعه بين‌الملل تأثير گذارده و ج.ا. ايران را وارد فضاي بي‌اعتمادي بين‌المللي كند و آن را مُخل امنيت بين‌الملل معرفي نمايد. عربستان اين كار را از طرق مختلف همچون جنگ يمن و يا برگزاري اجلاس‌ها و مصاحبه‌هاي متعدد به انجام مي‌رساند. در اين راستا، يكي از ابزارهاي مهم اين دولت، استفاده از زبان و مفاهيم زباني است كه تأثير آن جدي و حائز اهميت است. بر همين مبنا، در اين مقاله سخنراني ملك سلمان در نشست رياض مورد واكاوي قرارگرفته و زواياي اقدامات امنيتي‌سازي آن مورد بررسي و تحليل قرار گرفته است. به همين جهت سؤال اصلي اين است كه مقامات كليدي عربستان سعودي به‌ويژه ملك سلمان، چگونه از مفاهيم «امنيتي‌ساز» و كاربرد «زبان» به ‌مثابۀ ابزار «كنش كلامي» استفاده كرده‌اند تا جمهوري اسلامي ايران را «پديده امنيتي» در عرصه منطقه‌اي معرفي نمايند؟ روش تحقيق در اين مقاله «تحليل گفتمان انتقادي» فركلاف و چارچوب نظري آن، نظريه «امنيتي كردن» اُل ويور است. نوع تحقيق كيفي و بنيادي و شيوه گردآوري داده‌ها نيز كتابخانه‌اي و اسنادي است. يافته‌هاي مقاله نشان مي‌دهد كه ملك سلمان با بهره‌گيري از واژه‌هاي مطرح در حقوق بين‌الملل و پايه‌ريزي ظريفانۀ قدرت كلامي خود بر مسائل مطرح و جاري در جامعه بين‌الملل و همچنين مطالباتِ عمومي كنوانسيون‌هاي بين‌المللي، توانسته جمهوري اسلامي ايران را در نزد 50 كشور حاضر در اجلاس محكوم نمايد و از اين رهگذر اذهان مخاطبان را در مورد امنيتي بودن ايران با فحواي كلام خود اقناع نمايد.