بررسي زمان‌‌مندي روايت در اكسير التواريخ بر پايۀ نظريه ژرار ژنت

زمان يكي از عناصر مهم و كليدي در روايت‌‌هاي تاريخي است كه در كنار مؤلفه‌‌هايي چون مكان و شخصيت‌‌هاي تاريخي، قوام يك ابژه و رخداد تاريخي را شكل مي‌‌دهد. مورخان براي نقل روايت‌‌هاي تاريخي از عنصر زمان به شيوه‌‌هاي گوناگون بهره گرفته‌‌اند. ژرار ژنت، براي درك بهتر از كاركرد زمان در روايات با تأمل بر عنصر زمان در روايت، نظريۀ «زمانمندي روايت» را طرح و شاخص‌هاي سنجش زمان روايت را بررسي كرد. پژوهش حاضر، بر آن است تا با بهره‌‌گيري از نظريۀ زمان‌‌بندي ژنت، به شيوۀ تحليل محتوا به ارزيابي شاكلۀ روايي كتابي تاريخي يعني اكسير التواريخ و روابط بين مؤلفه‌‌هاي روايي سازندۀ اين ساختار بپردازد و الگوي كلي سطوح و مؤلفه‌‌هاي روايي كتاب را تبيين و تشريح كند. با توجه به اهميت عنصر زمان در متون تاريخي مشخص مي‌‌شود كه در كنار سيطرۀ نظم گاه‌شمارانه بر روايت نويسندۀ اثر، بي‌‌نظمي‌‌هاي زماني چون گذشته‌‌نگري يا آينده‌‌نگري مورخ، روايت او را به سمت «نابهنگامي يا زمان‌‌پريشي» هدايت كرده است. درعين‌حال بسامد مفرد رويدادها به‌صورت بسامد غالب، از مهم‌‌ترين شگردهاي زماني است كه مورخ در مقولۀ زمانمندي روايت از آن بهره برده ‌‌است.