اهميت «انجامه‌ها» در شناخت ارزش‌‌‌‌‌‌هاي تاريخيِ نسخۀ خطي «جُنگ احمد غلام» (تاريخ كتابت: 1142 – 1135ق)

سرانجام يا سخن پاياني كاتب نسخۀ خطي به‌طور معمول، با نام‌‌هاي انجام، پايان، تَرقيمِه، فَراغ‌نامه، رقم و نيز «اَنجامه» شناخته مي‌‌شود. اهميت اين قسمت به اين دليل است كه اطلاعات گسترده‌‌اي را دربارۀ نويسنده، ويژگي‌‌هاي نسخه، زمان، مكان و اوضاع سياسي و اجتماعي زمان كتابت به‌طور خلاصه در خود جاي داده است. جُنگ نيز به نسخۀ خطي يا مجموعه اسنادي گفته مي‌‌شود كه محتواي آن در برگيرندۀ گزيده‌اي از اسناد و متون تاريخي، ادبي، مذهبي و علمي است. با اين توضيح مسئلۀ اصلي مقالۀ حاضر بررسي اهميت انجامه‌‌ها در شناخت ارزش‌‌هاي تاريخي جُنگ احمد غلام، از نسخ مربوط به اواخر عصر صفوي و زمان حملۀ افغان‌‌‌‌ها است. يافته‌‌هاي تحقيق بر آن است كه بررسي محتوايي و شكلي انجامه‌‌هاي اين نسخه، گام نخست در شناسايي هويت نويسنده، هويت مكاني و زماني، شرايط تاريخي و بررسي تطبيقي و انتقادي آن است. روش استفاده‌شده در اين تحقيق، تحليل شكلي و محتوايي انجامه‌هاي نسخۀ خطي مذكور با رويكرد پديدارشناسيِ (واكاوي و تحليل تجربي و بي‌‌واسطه با رويكرد انتقادي) و همراه با منابع اسنادي و كتابخانه‌‌اي است.