بررسي چگونگي پيوند توحيد صفاتي با نظام معقولات نزد خواجه نصير

بررسي اسماء و صفات و كيفيت ارتباط آن با ذات الهي از اهم مباحث توحيدي و در اين ميان مسئله‌ي عينيت يا زيادت صفات با ذات خداوند همواره درخور ملاحظه است. نوشتار حاضر بر آن است تا جايگاه و نقش نظام معقولات در نزد خواجه نصير، يعني تقسيمات معقول اولي و ثاني را در ارتباط با مسئله ذات و صفات مورد مداقه قرار دهد تا در پرتو آن، ديدگاه فلسفي وي را بر حسب مباني فلسفي‌اش تبيين نمايد و ميزان سازوارگي اين ديدگاه فلسفي را با مسئله عينيت ذات و صفات نشان دهد. عبارات خواجه نصير در اين‌باره همگي حاكي از عينيت ذات و صفات باري‌تعالي است. لكن به نظر مي‌رسد عدم تفكيك مفاهيم و معقولات ثاني منطقي و فلسفي در محكمات نظام فلسفي خواجه نصير و معيارهاي مطروحه در مورد اعتباريت مفاهيم، اعتقاد به عينيت ذات و صفات خداوند را در ديدگاه وي با تناقضي بيّن مواجه مي سازد‌.