بررسي فاعل بودن مضاف‌اليه در عبارت ﴿ذكر الله﴾ در آيه 28 سوره رعد و واكاوي نظرات مفسران و مترجمان پيرامون آن

يكي از ساختارهاي نحوي كه نقشي مهم در فهم صحيح مقصود آيات دارد، اضافه‌ مصدر است. از جمله نقش‌هايي كه مصدر به آن‌ها اضافه مي‌شود، فاعل و مفعول‌به است و گاهي در تشخيص اين‌كه مصدر به فاعل اضافه شده يا به مفعول‌به اختلاف‌نظر وجود دارد. در اين مقاله، اضافه‌ مصدر »ذكر « به »الله « در آيه‌ 28 سوره رعد بررسي شده و اثبات شده كه در كنار نظر رايج، مضاف‌اليه در »ذكر الله « مي‌تواند فاعل نيز باشد. براي دستيابي به نتيجه، ابتدا بررسي لغوي واژه‌ »ذكر « انجام شده، سپس نظرات مفسران، دسته‌بندي و مورد تحليل و بررسي قرار گرفته و پس از آن به بررسي 20 ترجمه از ترجمه‌هاي مهم قرآن‌كريم ذيل آيه‌ 28 سوره‌ رعد پرداخته شده است. اكثر قريب به اتفاق مفسران و مترجمان، قائل به مفعول‌به بودن »الله « در عبارت »ذكر الله « بوده‌اند. در ادامه‌ مقاله، ادله‌اي در اثبات فاعل بودن »الله « ارائه شده و سپس »معناي اين‌كه خداوند بنده را ذكر كند « تبيين شده است. از جمله دستاورد اين جستار اين است كه در عبارت »ذكر الله « مي‌توان مضاف‌اليه را فاعل نيز دانست و به مفاهيم شايان توجهي دست يافت. البته فاعل دانستن مضاف‌اليه به معناي نفي مفعول‌به بودن آن نيست؛ بلكه مي‌توان آن را هم‌زمان، هم در معناي فاعل و هم در معناي مفعول‌به فهميد.