بررسي بكارگيري رنگ در گره‌سازي و كاشي‌كاري اسلامي

دين مبين اسلام از زمان شكل‌‌گيري خود باعث دگرگوني و تغييراتي در زمينه‌‌هاي مختلف معماري گرديد. اين تغييرات شامل بخش‌‌هاي مختلف، از جمله‌هاي تزئينات بنا نيز مي شده است. با گذشت زمان و شكل‌گيري طرح‌هاي متعدد گره در بخش‌هاي مختلف ساختماني و مصالح متعدد، عامل رنگ نيز جايگاه خود را يافت و در نهايت رنگ به عنصري جدايي‌ناپذير در هنر گره‌سازي تبديل گشت. در پژوهش پيش رو تلاش بر آن بوده تا گره را از زاويه نزديك و از طريق عناصر هندسي سازنده آن، يعني آلت‌هاي گره مورد بررسي قرار گيرد و رنگ در آلت‌هاي گره به تفصيل تحليل گردد. بررسي رنگ هم بر اساس روانشناسي و هم كهن الگويي مورد بررسي قرار گرفته است. سوالات اصلي تحقيق به اين نحو است كه آلت‌‌هاي گره با چه مشخصه رنگي در كنار هم قرار گرفته اند و آيا مي‌توان براي آن، الگوي همنشيني رنگ ارائه داد؟ براي نيل به اين پرسش از مطالعات كتابخانه‌‌اي و اسناد و مدارك معماري و تاريخي در كنار استفاده از نرم افزارهاي اتوكد و فتوشاپ استفاده شده تا الگوي رنگي آلت‌‌هاي گره معين گردد. پژوهش حاضر با رويكرد اكتشافي و با روش تحقيق توصيفي تحليلي انجام گرفته است. يافته‌هاي تحقيق حاكي از آن است كه سه دسته اصلي گره ايراني يعني كند، تند و شل هر كدام داراي الگوي هندسي خاصي در همنشيني رنگ دارند و پس‌‌زمينه و روزمينه بودن هر آلت به تفكيك نوع گره، به عنوان يافته اصلي تحقيق تعيين گشته‌‌اند.