تحليل آسيب‌پذيري كاربري اراضي شهري جوانرود در برابر زلزله با استفاده از تحليل شبكه ‏اي (ANP) و سيستم اطلاعات جغرافيايي (GIS)

مخاطرات طبيعي و انساني همواره تهديدي براي زندگي انسان‏هاست. در دهه‏هاي اخير،به‏‏‏رغم پيشرفت‏هاي علمي در پيش‏بيني حوادث و مديريت بحران، بلاياي طبيعي همچنان هزينه‏هاي سنگيني به جوامع انساني وارد مي‏سازند. از آنجا كه ايران در ميان ده كشور بلاخيز جهان قرار دارد و از ميان بلاياي طبيعي زمين‏لرزه در ايران، بنا به ماهيت خاص خود، از اهميت و توجه بيشتري برخوردار است‏ـزيرا نسبت به ساير بلاياي طبيعي ديگر فراواني آن بيشتر است‏ـ تلفات و صدمات فراواني نيز به همراه دارد. شهر جوانرود از شرايط ويژه‏اي در رابطه با مخاطراتي همانند زلزله برخوردار است. در پژوهش حاضر با استفاده از روش تحليل شبكه‏اي (ANP) و با بهره‏گيري از نرم‏افزارهاي  Super  Decisionو ARC GIS و با استفاده از داده‏هاي مربوط به كاربري اراضي شهر جوانرود، DEM 30×30 متري و نقشه زمين‏شناسي 1:100000 پس از تبيين اصول، اهداف نقشه‏هاي آسيب‏پذيري مورد نياز براي مشخص‏كردن پهنه‏هاي خطر به‏دست آمد. نتايج پژوهش حاكي از آن است كه حدود 0.20 از فضاهاي ساخته‏شده شهري جوانرود در برابر اين نوع از مخاطرات آسيب‏پذيري متوسط به بالايي دارد و ساختار كالبدي مطلوبي در چارچوب بحث مديريت زلزله ارائه نمي‏كند؛ محلات حاشيه‏نشين در پهنه آسيب‏پذيري بالا و نيز مسكن مهرهاي شهر به علت قرارگرفتن در حاشيه مرتفع شهر و سنگ بستر نامناسب و ارتفاع و شيب زياد و تعداد طبقات بيشتر نسبت به ساير واحدها داراي آسيب‏پذيري بيشتري مي‏باشند. فضاي مسكوني و كاربري اراضي جوانرود نشان مي‏دهد، درصورت بي‏توجهي و برنامه‏ريزي نامناسب، رويكرد مقابله با زلزله مي‏تواند به فاجعه انساني و مصيبتي بزرگ منتهي شود.