بازتحليل همديدي سامانه هاي فشاري تابستانه موثر بر جو ايران

بررسي‌هاي مربوط به سامانه‌هاي فشاري تابستانه موثر بر جو ايران، از ديرباز دچار چالش‌ها و بعضا تناقضاتي نسبت به يكديگر بوده است. هدف اين پژوهش، شناسايي نوع و فراواني اين سامانه ها از فشار تراز دريا تا فشار تراز 500 هكتوپاسكال مي‌باشد. بدين منظور در سه ماهه فصل گرم سال(ژوئن، ژوئيه و اوت) از داده‌هاي ميانگين فشار تراز دريا و ارتفاع ژئوپتانسيل فشار تراز 850 هكتوپاسكال مركز پيش‌بيني ميان مدت جوي اروپاييECMWF)) در دوره آماري 38 ساله(2016 ـ 1979) و از داده‌هاي ساعتي ارتفاع ژئوپتانسيل فشار تراز 500 هكتوپاسكال در ساعت UTC 12 مركز ملي پيش‌بيني محيطي و مركز ملي پژوهش‌هاي جوي ايالات متحدهNCEP/NCAR)) در دوره آماري 38 ساله( 2012 ـ 1975) استفاده شده است. نتايج پژوهش حاضر نشان مي‌دهد كه در فشار تراز دريا و فشار تراز 850 هكتوپاسكال، دو سامانه اصلي واچرخند آزور و مركز كم‌فشار جنوب و جنوب غرب آسيا در منطقه جنب‌حاره قابل مشاهده است. جو كشور ايران در فشار تراز دريا و 850 هكتوپاسكال، تحت تاثير زبانه‌هاي غرب‌سوي سامانه كم‌فشار موسمي بوده و شرق درياي مديترانه، محل جدايش زبانه‌هاي غرب سوي سامانه كم‌فشار موسمي و زبانه‌هاي شرق‌سوي واچرخند آزور مي‌باشد. در فشار تراز 500 هكتوپاسكال، 3 الگوي واچرخندي مستقل به نام‌هاي واچرخند آزور، عربستان و شمال غرب آفريقا و 4 الگوي واچرخندي تركيبي منتج از سه الگوي فوق الذكر قابل تشخيص است. از ميان واچرخندهاي مستقل، واچرخند عربستان بيشترين و واچرخند آزور، كم‌ترين فراواني را در جو تراز 500 هكتوپاسكال ايران تجربه مي‌كند. در مقابل از ميان واچرخندهاي تركيبي، واچرخند آزورـ شمال غرب آفريقاـ عربستان، بيشترين و واچرخند آزورـ عربستان، كمترين اثر را بر جو فشار تراز 500 هكتوپاسكال ايران دارد.