ارزيابي هيدروژئوشيميايي و شناسايي عوامل كنترل كننده تركيب شيميايي آب چشمه‌هاي موجود در دشت الشتر، استان لرستان

در اين مطالعه، با استفاده از آناليز كيفي 346 نمونه آب تهيه شده از 10 دهنه چشمه به ارزيابي هيدروژئوشيميايي آب زيرزميني مبادرت شده است.بر اساس دياگرام‌هاي گيبس و ون ويردام،برهمكنش با سازندهاي سنگي و رسوبي،فرآيند غالب كنترل كننده تركيب شيميايي آب است.بر اساس دياگرام چادا و خروجي برنامه AquaChem، مقدار عناصر قليايي خاكي (كلسيم و منيزيم) بيشتر از قليايي (سديم و پتاسيم) و آنيون‌ اسيدهاي ضعيف (كربنات و بيكربنات) بيشتر از آنيون‌ اسيدهاي قوي (كلرايد و سولفات) است. بنابراين، دو تيپ هيدروشيميايي غالب در نمونه‌هاي آبي شامل CaMgHCO3 و MgCaHCO3 است.در اين منطقه، انحلال پيشرفته كربنات و تا حدودي هاليت موجب افزايش غلظت كلسيم،بيكربنات و كلرور شده است.تمامي نمونه‌هاي آبي داراي HCO3+SO4 كمتر از 5 ميلي‌اكي‌والان بر ليتر هستند و اين نشان مي‌دهد كه انحلال كلسيت و دولوميت فرآيند اصلي تأثيرگذار بر شيمي آب است.تبادل يوني بين آب زيرزميني و مواد ريزدانه آبخوان بطور گسترده صورت مي‌گيرد. بر اساس انديس‌هاي كلروآلكالن 1 و 2، نزديك به 5.49 درصد نمونه‌ها تبادل يوني معكوس را نشان مي‌دهند.محاسبه انديس اشباع نشان مي‌دهد كه تمامي نمونه‌هاي آبي نسبت به انيدريت،آراگونيت،كلسيت،دولوميت،ژيپس و CO2 در حالت تحت اشباع قرار دارند.علاوه بر اين،انديس اشباع نمونه‌هاي آبي نسبت به كلسيت و آراگونيت بزرگ‌تر از انيدريت،دولوميت و ژيپس مي‌باشد. بررسي مولفه‌هاي اصلي تأثيرگذار بر تغيير شيمي آب نشان مي‌دهد كه در حدود 82 درصد تغييرات شيمي آب توسط 4 عامل اصلي كنترل مي‌شود كه عامل 1 شامل Ca و HCO3، عامل 2 شامل Na و Cl، عامل 3 شامل Mg و SO4 و عامل 4 شامل pH مي‌باشد.