تدوين مدل راهبردي (TOWS) در توسعه صنايع تبديلي تكميلي خرما در استان خوزستان

اين پژوهش با هدف كلي تدوين يك مدل راهبردي (TOWS) در توسعه صنايع تبديلي تكميلي خرما در استان خوزستان انجام شد. در اين پژوهش ابتدا با استفاده از مطالعات تحليلي و ادبيات موضوع نقاط چهارگانه SWOT يعني 7 قوت، 7 ضعف، 7 فرصت و 6 تهديد مشخص و سپس با استفاده از تكنيك AHP اولويت‏بندي شدند. جامعه آماري پژوهش شامل كارشناسان آگاه و متخصص موضوع در سازمان‏هاي ذيربط بودند كه به طور هدفمند 24 نفر به عنوان نمونه براي مطالعه انتخاب شدند. پردازش اطلاعات با تكنيك SWOT- AHP و با استفاده از نرم‏افزار Expert Choice‌ انجام شد. يافته‏هاي پژوهش نشان داد كه در ارزيابي معيارها، نقاط ضعف، تهديد، قوت و فرصت اولويت‏هاي اول تا چهارم را به خود اختصاص دادند كه نشان‏دهنده غالب بودن فضاي مخاطره‏آميز بر فضاي مفيد بود. علاوه بر اين نتايج تحقيق نشان داد كه در ميان نقاط قوت نقطه «كاهش ضايعات خرما و استفاده بهينه از آن در راستاي افزايش قدرت اقتصادي مناطق»، نقاط ضعف «ضعف فناوري و عدم توان رقابت با كشورهاي توليد كننده خرما»، نقاط فرصت «تغيير تركيب محصولات صادراتي و رهايي از صادرات تك محصولي و فله‏اي» و نقاط تهديد «كاهش سرمايه‏گذاري در بخش كشاورزي و توسعه زيركشت نخيلات» در دستيابي به توسعه صنايع تبديلي تكميلي از مهم‏ترين نقاط هستند. علاوه بر اين، در اولويت‏بندي نواحي استراتژيك نتايج نشان داد كه راهبرد اول WT يعني راهبرد دفاعي، راهبرد دوم WO يعني راهبرد انطباقي، راهبرد سوم راهبرد ST يعني راهبرد اقتضايي و در نهايت آخرين راهبرد در موضوع مورد بررسي راهبرد SO يعني راهبرد تهاجمي بود. با توجه به غالب بودن فضاي مخاطره‏آميز بر فضاي مفيد پيشنهاد مي‏شود توجه ويژه‏اي به برطرف نمودن نقاط ضعف و تهديد شود زيرا عدم توجه به اين مسئله در استان خوزستان به عنوان قطب توليدكننده خرما ممكن است خطرات جبران‏ناپذيري را در بلندمدت به دنبال داشته باشد و جايگاه خود را در اين زمينه از دست بدهد.