نقش هستۀ نحوي و جايگاه سازه در پردازش اسامي مركب غيرفعلي: شواهدي از افراد زبان‌پريش بروكا

پژوهش حاضر چگونگي پردازش واژه‌هاي مركب غيرفعلي هسته آغازين و هسته پاياني اسم اسم و تأثير نقش هستۀ نحوي و جايگاه سازه در پردازش آنها را در زبان فارسي از طريق تكاليف ناميدن در مواجهه و تكرار شنيداري در بيماران زبان‌پريش بروكا بررسي مي‌كند. سه بيمار زبان‌پريش بروكا (دو مرد و يك زن) در تكليف ناميدن، به هنگام مواجهه با تصوير آنها را نام مي‌بردند و در تكليف تكرار، بعد از شنيدن اسم‌هاي ساده و مركب، آنها را تكرار مي‌كردند. محرك‌هاي اين دو تكليف شامل 40 اسم (20 اسم ساده و 20 اسم مركب) و تصاوير مربوط به آنها بود كه با استفاده از خطوط سياه و سفيد ترسيم شده بودند. آزمون ناپارامتري ايچ كروسكال واليس نشان داد كه به لحاظ آماري تفاوت معناداري ميان رتبه‌هاي خطاهاي بيماران در ناميدن و تكرار اسامي مركب وجود نداشت، حال آنكه ميان الگوي خطاهاي سازه‌هاي آغازين، پاياني و هر دو سازه با هم در تكليف ناميدن و نيز ميان الگوي خطاهاي سازه‌ها در تكليف تكرار تفاوت معناداري وجود داشت. آزمون يومان ويتني نشان داد كه به لحاظ آماري تفاوت معناداري ميان خطاهاي ناميدن اسامي مركب هسته‌آغازين و هسته‌پاياني و خطاهاي تكرار اسامي مركب هسته‌آغازين و هسته‌پاياني وجود نداشت. تفاوت معنا‌دار ميانگين رتبه‌هاي بيماران زبان‌پريش بروكا در ناميدن اسامي ساده و مركب و نيز تفاوت معنادار ميانگين رتبه‌هاي آنها در تكرار اسامي ساده و مركب نقش ساختار واژه در پردازش اسامي مركب را نمايان ساخت. بررسي خطاهاي اسامي مركب هسته‌آغازين و هسته‌پاياني و نيز الگوي خطاهاي آنها نشان داد كه هستۀ نحوي نقشي در پردازش ناميدن و تكرار اسامي مركب هسته‌آغازين و هسته‌پاياني نداشت، حال آنكه جايگاه سازه در پردازش آنها نقش داشت. علاوه ‌بر ‌اين، پردازش ناميدن و تكرار اسامي مركب غيرفعلي هسته‌آغازين متمايز از هسته‌پاياني بود. همچنين، تحليل خطاها و الگوي آنها نشان داد كه پردازش فرايندهاي ناميدن و تكرار اسامي مركب غيرفعلي هسته‌آغازين و هسته‌پاياني از طريق مسير دوگانه صورت مي‌گرفت.