بررسي تنوع رژيم غذايي در بيماران مبتلا به سلياك در آذربايجان شرقي: مطالعه ي مقطعي

زمينه و اهداف: با توجه به محدوديت هاي بالاي رژيم فاقد گلوتن، به نظر مي رسد تنوع رژيم بيماران مبتلا به سلياك تحت تأثير قرار مي گيرد؛ لذا جهت ارائه ي توصيه هاي رژيمي اختصاصي به اين بيماران نياز است مطالعه اي در زمينه ي بررسي تنوع رژيم اين بيماران انجام گيرد. بنابراين هدف از مطالعه ي حاضر، بررسي نمره ي تنوع رژيمي در بيماران بزرگسال مبتلا به سلياك مي باشد. مواد و روش ها: در اين مطالعه ي مقطعي، 130 بيمار بزرگسال مبتلا به سلياك به صورت تصادفي از ليست بيماران ثبت شده در مركز ثبت بيماران سلياك استان آذربايجان شرقي انتخاب شدند. از پرسش نامه ي تكرر غذايي 80 موردي براي تعيين مصرف مواد غذايي استفاده شد. جهت تعيين نمره ي تنوع رژيم، مواد غذايي به 5 گروه اصلي و 23 زير گروه تقسيم شده و اگر فردي حداقل نصف سروينگ توصيه شده از آن گروه يا زيرگروه را مصرف نمايد، به عنوان مصرف كننده در نظر گرفته مي شود. نمره ي كل بين 0 تا 10 و نمره ي هر زير گروه بين 0 تا 2 است. مقادير بالاتر نمره ي تنوع رژيمي نشان دهنده ي تنوع بيشتر بوده و نمره ي تنوع رژيمي lt;3 نشان دهنده ي تنوع كم، 35 تنوع متوسط و بيشتر از 6 تنوع بالاي رژيم بود. جهت آناليز آماري از نرم افزار SPSS استفاده شد و براي مقايسه ي نمره ي تنوع رژيمي در 2 گروه بيماران پاي بند به رژيم و غيرپاي بند به رژيم از آزمون كوواريانس با تعديل بر عوامل مخدوش كننده شامل سن، جنس، نمايه ي توده ي بدني، دريافت انرژي، مدت زمان بيماري و دريافت رژيم فاقد گلوتن استفاده شد. يافته ها: ميانگين سني بيماران 8.61±36.74 سال بود. ميانگين نمره ي كل تنوع رژيمي 1.36±3.97 بود. بيشترين نمره ي تنوع رژيمي مربوط به گروه ميوه ها (0.68±1.42) و كمترين نمره ي تنوع رژيمي مربوط به گروه گوشت (0.46±0.40) بود. نتايج آزمون كواريانس نشان داد كه تفاوت معني داري بين 2 گروه پاي بند و غيرپاي بند به رژيم فاقد گلوتن از نظر نمره ي شاخص كل تنوع رژيم و زيرگروه هاي تشكيل دهنده ي آن وجود نداشت (P 0/05). نمره ي كل تنوع رژيمي در 22.5 درصد بيماران زير 3، در 73.3 درصد از بيماران بين 3 تا 5 و در 4.16 درصد بيماران 6 و بالاتر از آن بود. نتيجه گيري: براساس نتايج مطالعه ي حاضر، بيماران مبتلا به سلياك از نظر شاخص تنوع مصرف انواع مختلف گروه هاي غذايي نمره ي پاييني داشتند؛ لذا از نظر عملي بايد آموزش هاي لازم براي بيماران مبتلا به سلياك از نظر استفاده از جايگزين هاي بدون گلوتن جهت افزايش تنوع رژيمي ارائه گردد.