تحليل انتقادي غيبت و رجعت در انديشه برنارد لوئيس

تحقيقات شيعه شناسي خاورشناسان، عموماً با اغراض و انگيزه‌‌هاي گوناگوني به سامان رسيده‌اند. برخي از آنان نگاهي پديدار شناسانه و برخي ديگر نگاهي مغرضانه به مطالعات شيعي، به ويژه رويكردهاي منجي‌‌گرايانه شيعه داشته‌‌اند. آنچه در اين نوشتار بدان پرداخته شده است، تحليل و نقد «غيبت» و «رجعت»، به عنوان يكي از ويژگي‌‌هاي دكترين شيعه در انديشه‌‌هاي برنارد لوئيس است. تاكنون تحقيق كاملي در زمينه غيبت و رجعت در شيعه از ديدگاه لوئيس صورت نپذيرفته است. روش به‌كار رفته در اين مقاله، تحليلي – انتقادي، براساس منابع مكتوب و گرايش‌هاي سياسي برنارد لوئيس است. شخصيت لوئيس و سير پيدايش و نيز تطور غيبت و رجعت در شيعه (به عنوان دو راهبرد اساسي شيعه در انديشه لوئيس)، از منظر روش شناسي و تحليل محتوا مورد بررسي قرار گرفته كه اين نكته در انديشه لوئيس مستعد نقدهاي فراواني است.